Examkin

Soru

Zorluk: ZorBirey ve Kişilik

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünde (SHGM) hava trafik emniyeti denetçisi olarak görev yapan Cengiz Bey, kariyeri boyunca elde ettiği sonuçları değerlendirirken tutarlı bir bakış açısı sergilemektedir. Başarılı geçen zorlu bir denetim sürecinin ardından amirlerinden takdir aldığında bunu "doğru zamanda doğru yerde olmasına" ve "şansının yaver gitmesine" bağlamıştır. Öte yandan, hazırladığı bir rapor mevzuattaki güncel değişiklikleri içermediği gerekçesiyle kuruldan döndüğünde ise bu durumu "kurul üyelerinin o günkü katı tutumuna" ve "bilgilendirme sistemindeki aksaklıklara" atfetmiştir. Cengiz Bey, genel olarak kendi çaba ve liyakatinin, karşılaştığı sonuçlar üzerinde doğrudan belirleyici bir gücü olmadığına inanmaktadır.

Örgütsel davranış yazınındaki kişilik kavramları dikkate alındığında, Cengiz Bey'in sergilediği bu eğilim aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

  1. Dışsal kontrol odağıCevap
  2. B
    İçsel kontrol odağı
  3. C
    Düşük öz-yeterlilik
  4. D
    Düşük öz-denetim
  5. E
    Yüksek Makyavelizm

Cevap

Dışsal kontrol odağı
Dışsal kontrol odağı, bireylerin elde ettikleri sonuçların kendi eylem ve kararlarından ziyade şans, kader veya diğer insanların gücü gibi dış faktörlere bağlı olduğuna inanmaları durumudur. Senaryoda Cengiz Bey'in hem başarıyı (şans) hem de başarısızlığı (kurulun tutumu, sistem) dış etkenlere bağlayıp kendi çabasının belirleyici olmadığını düşünmesi bu kişilik kavramının tipik bir yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki yöneticinin (Cengiz Bey) başarı ve başarısızlık durumlarına getirdiği açıklamaları analiz etmek.
Başarı 'şans' ve 'doğru zamanda doğru yerde olma' gibi dış faktörlere; başarısızlık ise 'kurul üyelerinin tutumu' ve 'sistemdeki aksaklıklar' gibi yine kendi dışındaki etkenlere bağlanmıştır.
Kişiliğin temel boyutlarından hangisinin vurgulandığını belirlemek için bireyin olayları yorumlama biçimi tespit edilmelidir.
2
Tespit edilen yorumlama biçimini örgütsel davranış literatüründeki kişilik kavramlarıyla eşleştirmek.
Bireyin kendi eylemleri ile ortaya çıkan sonuçlar arasında bir nedensellik bağı kuramaması ve hayatını dış güçlerin yönlendirdiğine inanması 'kontrol odağı' kavramıyla açıklanır.
Vakanın kavramsal karşılığını kesin olarak tanımlamak ve benzer yapılardan ayırmak gerekir.
3
Kontrol odağının yönünü (içsel veya dışsal) vakaya göre belirlemek.
Sonuçlar tamamen dışsal faktörlere ve şansa atfedildiği için bu durum dışsal kontrol odağına işaret eder.
Kavramın alt boyutları (içsel vs. dışsal) arasındaki ayrımı netleştirmek zorunludur.

Anahtar Kavram

Kontrol Odağı (Locus of Control)
Bu soruyu puanla

Konular

Birey ve Kişilik

Bu konudan daha fazla soru