Examkin

Soru

Zorluk: ZorÖrgütsel Stres Yönetimi

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunda (EPDK) uzman olarak görev yapan Kerem Bey; yapısı gereği rekabetçi, sürekli saatle yarışan, sabırsız ve aynı anda birkaç işi yapmaya çalışan bir karaktere sahiptir. Son dönemde Daire Başkanı, kuruma sunulan önemli bir tarife dosyasını siyasi bir takvime yetiştirmek amacıyla Kerem Bey'den bazı detaylı maliyet analizlerini atlayarak acilen onaylamasını istemektedir. Ancak kurumun İç Denetim Yönergesi ve mesleki etik ilkeleri, bu analizlerin eksiksiz ve haftalar süren titiz bir incelemeden geçirilmesini emretmektedir.

İlk duyduğunda ani bir şok yaşayan Kerem Bey, aradan geçen iki aylık sürede bu iki zıt beklentiyi de karşılayabilmek adına uykusundan feragat ederek gece gündüz çalışmaya başlamıştır. Dışarıdan bakıldığında duruma uyum sağlamış ve yüksek tempoda işleri yürütüyor gibi görünse de vücudunun savunma mekanizmaları içten içe yıpranmakta ve yorgunluğu birikmektedir.

Bu vakaya göre Kerem Bey'in kişilik yapısı, maruz kaldığı örgütsel stres kaynağı, Hans Selye'nin Genel Uyum Sendromu'na (GAS) göre bulunduğu aşama ve bu sorunun kalıcı çözümü için uygulanması gereken uygun stres yönetimi stratejisi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. A Tipi / Rol Çatışması / Direnç / Örgütsel strateji olarak rol sınırlarının ve hiyerarşik talimat kanallarının netleştirilmesiCevap
  2. B
    A Tipi / Rol Belirsizliği / Tükenme / Bireysel strateji olarak nefes egzersizleri ve gevşeme tekniklerinin kullanılması
  3. C
    B Tipi / Rol Çatışması / Alarm / Örgütsel strateji olarak iş zenginleştirme uygulamalarına gidilmesi
  4. D
    A Tipi / Aşırı İş Yükü / Direnç / Bireysel strateji olarak çalışana zaman yönetimi ve etkili planlama eğitimi verilmesi
  5. E
    B Tipi / Rol Belirsizliği / Tükenme / Örgütsel strateji olarak kararlara katılımın artırılması ve yetki devri yapılması

Cevap

Doğru seçenek; çalışanın A tipi kişiliğe sahip olduğu, yönerge ve amir baskısı arasında rol çatışması yaşadığı, yüksek eforla uyum sağlamaya çalıştığı için direnç evresinde bulunduğu ve kalıcı çözümün örgütsel stratejilerle (rol sınırlarının netleştirilmesi) sağlanabileceğini ifade eden seçenektir.
Vakadaki özellikler analiz edildiğinde; sabırsızlık ve zamanla yarışma 'A Tipi Kişilik' yapısını gösterir. Yönerge ile amir talimatının birbiriyle çelişmesi net bir 'Rol Çatışması'dır. İlk şokun (Alarm) ardından gelen iki aylık yoğun çalışma ve vücudun yıpranmasına rağmen ayakta kalma çabası, Selye'nin modelinde 'Direnç (Direnme)' aşamasıdır. Son olarak, bu durum örgütün yapısından kaynaklandığı için çözüm de bireysel nefes egzersizleri vb. değil; 'Örgütsel' olarak rol ve talimat kanallarının yeniden düzenlenmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki bireyin kişilik özelliklerini analiz et.
Rekabetçi, saatle yarışan ve sabırsız ifadeleri, klasik 'A Tipi Kişilik' özelliklerini tanımlar.
Kişilik yapısı, stres faktörlerine verilen tepkinin şiddetini belirler.
2
Maruz kalınan temel stres kaynağını belirle.
Daire başkanının acil onay talebi ile kurumun titiz inceleme emreden yönergesi arasındaki zıtlık bir 'Rol Çatışması' (Kişi-Rol veya Göndericiler Arası Çatışma) örneğidir.
Belirsizlik yoktur, beklentiler nettir ancak birbiriyle uyumsuzdur.
3
Genel Uyum Sendromu (GAS) evresini tespit et.
Kişi ilk şoku (Alarm) atlatmış, iki aydır yüksek performansla uyum sağlamış gibi görünse de içten içe yıpranmaktadır. Bu durum 'Direnç' (Direnme) evresine karşılık gelir.
Eğer sistem tamamen çökseydi ve kişi iş göremez hale gelseydi 'Tükenme' evresi olurdu.
4
Kalıcı çözüm için stres yönetimi stratejisini değerlendir.
Hiyerarşik talepler ile yazılı kurallar arasındaki bu çatışma, bireysel gevşeme veya zaman yönetimiyle çözülemez. Örgütsel düzeyde rol sınırlarının netleştirilmesi gerekir.
Sorunun kaynağı yapısal olduğundan, çözüm stratejisi de örgütsel olmalıdır.

Anahtar Kavram

Örgütsel Stres Kaynakları ve Selye'nin Genel Uyum Sendromu
Bu soruyu puanla

Konular

Örgütsel Stres Yönetimi

Bu konudan daha fazla soru