Soru

Zorluk: OrtaAlacak Yönetimi ve Kredi Politikaları

Alfa A.Ş., alacak yönetiminde kredi standartlarını gevşeterek satış hacmini artırmayı planlamaktadır. İşletmenin mevcut durumu ve planlanan kredi politikasına ilişkin veriler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Veri / DurumMevcut DurumPlanlanan Durum
Yıllık Satış Miktarı10.000 birim12.000 birim
Birim Satış Fiyatı50 TL50 TL
Birim Değişken Maliyet30 TL30 TL
Ortalama Tahsilat Süresi30 gün45 gün
Şüpheli Alacak Oranı%0Sadece artan kısım için %10

İşletmenin alacaklara bağlanan fonlar için katlandığı fırsat maliyeti (beklenen getiri oranı) yıllık %20'dir. Alacaklara bağlanan fonların maliyeti değişken maliyetler üzerinden hesaplanmaktadır (1 yıl = 360 gün).

Buna göre, işletmenin kredi standartlarını gevşetme kararının kârlılık üzerindeki net finansal etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 26.000 TL net avantajCevap
  2. B
    30.000 TL net avantaj
  3. C
    28.500 TL net avantaj
  4. D
    36.000 TL net avantaj
  5. E
    24.000 TL net dezavantaj

Cevap

İşletmenin kredi standartlarını gevşetmesi sonucunda kârlılığı 26.000 TL artacaktır (26.000 TL net avantaj).
Kredi standartlarının gevşetilmesi kararında net etki hesaplanırken, öncelikle satış hacmindeki artıştan doğan marjinal kâr (ek katkı payı) bulunur: (12.00010.000)×(5030)=40.000(12.000 - 10.000) \times (50 - 30) = 40.000 TL. Daha sonra bu kararı almanın maliyetleri hesaplanır. İlk maliyet, sadece artan satışlardan kaynaklanan şüpheli alacak gideridir: (2.000×50)×0,10=10.000(2.000 \times 50) \times 0,10 = 10.000 TL. İkinci maliyet ise ortalama tahsilat süresinin uzaması ve satışların artması nedeniyle alacaklara bağlanan fondaki artışın fırsat maliyetidir. Mevcut durumda alacaklara bağlanan fon (10.000×30×30)/360=25.000(10.000 \times 30 \times 30) / 360 = 25.000 TL iken, yeni durumda (12.000×30×45)/360=45.000(12.000 \times 30 \times 45) / 360 = 45.000 TL olmuştur. Aradaki 20.00020.000 TL'lik fon artışının %20\%20 fırsat maliyeti 4.0004.000 TL'dir. Sonuç olarak: 40.00010.0004.000=26.00040.000 - 10.000 - 4.000 = 26.000 TL net avantaj sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kredi standartlarının gevşetilmesiyle elde edilecek ek kârı (marjinal katkı payını) hesaplamak.
Ek Kâr = ΔSatıs\c×(FiyatDeg˘is\ckenMaliyet)=(12.00010.000)×(5030)=2.000×20=40.000\Delta Satış \times (Fiyat - Değişken Maliyet) = (12.000 - 10.000) \times (50 - 30) = 2.000 \times 20 = 40.000 TL.
Satışlardaki artışın kârlılığa doğrudan katkısı, yalnızca birim başına sağlanan katkı payı (fiyat eksi değişken maliyet) kadardır.
2
Artan satışlardan doğacak marjinal şüpheli alacak giderini hesaplamak.
Şüpheli Alacak Gideri = (2.000 birim×50 TL)×%10=100.000×0,10=10.000(2.000 \text{ birim} \times 50 \text{ TL}) \times \%10 = 100.000 \times 0,10 = 10.000 TL.
Şüpheli alacak gideri bir maliyettir ve soruda belirtildiği üzere sadece satış hasılatındaki artış (yeni satışlar) üzerinden hesaplanmalıdır.
3
Alacaklara bağlanan fon tutarındaki net değişimi bulmak.
Mevcut Yatırım = (10.000×30×30)/360=25.000(10.000 \times 30 \times 30) / 360 = 25.000 TL. Yeni Yatırım = (12.000×30×45)/360=45.000(12.000 \times 30 \times 45) / 360 = 45.000 TL. Yatırım Artışı = 45.00025.000=20.00045.000 - 25.000 = 20.000 TL.
Kredi politikası değiştiğinde hem yeni satışlar eklenir hem de eski müşterilerin ödeme süresi uzar. Toplam yatırım farkı bulunmalıdır.
4
Alacaklara bağlanan ek fonun fırsat maliyetini hesaplamak.
Fırsat Maliyeti = 20.000×%20=4.00020.000 \times \%20 = 4.000 TL.
İşletme, fazladan alacağa bağladığı bu fonu başka bir alanda değerlendirseydi %20 getiri elde edecekti, bu bir kayıptır.
5
Net finansal etkiyi bularak kararı değerlendirmek.
Net Etki = EkKa^rS\cu¨pheliAlacakGideriFırsatMaliyeti=40.00010.0004.000=+26.000Ek Kâr - Şüpheli Alacak Gideri - Fırsat Maliyeti = 40.000 - 10.000 - 4.000 = +26.000 TL.
Getiriler maliyetlerden büyük olduğu için işletme net avantaj sağlar.

Anahtar Kavram

Alacak Yönetiminde Marjinal Analiz (Kredi Standartlarının Gevşetilmesi)
Bu soruyu puanla