Examkin

Soru

Zorluk: ZorBirey ve Kişilik

Büyükşehir Belediyesine bağlı bir teknoloji iştirakinde genel müdür yardımcısı olarak görev yapan Levent Bey, katıldığı toplantılarda bulunduğu ortamın sosyal ve politik atmosferini hızla analiz edebilmektedir. Teknik personelle bir aradayken tamamen mühendislik verilerine odaklanan rasyonel ve mesafeli bir yönetici profili çizerken; belediye meclisi üyeleriyle yapılan toplantılarda anında vizyoner, politik argümanları ön plana çıkaran ve tabiri caizse 'nabza göre şerbet veren' bir iletişim tarzına geçiş yapabilmektedir. Çevresel ipuçlarına son derece duyarlı olan Levent Bey'in farklı sosyal durumlarda sergilediği bu yüksek uyum ve farklı roller oynayabilme yeteneği, bazı çalışma arkadaşlarının onun 'gerçekte ne düşündüğünü ve asıl tutumunun ne olduğunu' belirlemekte zorlanmasına neden olmaktadır.

Örgütsel davranış disiplininde ele alınan kişilik özellikleri çerçevesinde, Levent Bey'in sergilediği bu davranış örüntüsü aşağıdakilerden hangisi ile en iyi açıklanır?

  1. A
    Yüksek Makyavelizm
  2. B
    Dışsal kontrol odağı
  3. Yüksek öz-denetimCevap
  4. D
    Beş Faktör modelinde yüksek uyumluluk
  5. E
    Beş Faktör modelinde yüksek dışa dönüklük

Cevap

Doğru yanıt, bireyin davranışlarını bulunduğu ortama göre esnek bir şekilde değiştirebilmesini ifade eden yüksek öz-denetim seçeneğidir.
Örgütsel davranış literatüründe öz-denetim (kendini ayarlama / self-monitoring), bireyin kendi davranışlarını dışsal ve durumsal faktörlere göre ayarlama yeteneği olarak tanımlanır. Yüksek öz-denetim sahibi bireyler çevresel ipuçlarına son derece duyarlıdırlar, sosyal durumlara uyum sağlamada oldukça başarılıdırlar ve kiminle etkileşimde bulunduklarına bağlı olarak farklı yüzlerini gösterebilirler. Vaka metnindeki yöneticinin farklı sosyal durumlarda (mühendislerle ve siyasilerle) hızla farklı rollere bürünmesi ve bu sebeple asıl tutumunun anlaşılamaması, doğrudan yüksek öz-denetim kavramı ile açıklanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Vaka metnindeki temel davranış kalıbını analiz et
Yöneticinin çevresel ipuçlarına duyarlı olduğu, teknik ekip ile meclis üyeleri arasında tamamen farklı profiller (rasyonel vs. politik) çizdiği tespit edilmiştir.
Kişilik boyutunu belirlemek için bireyin öne çıkan ayırıcı davranışını saptamak gerekir.
2
Sergilenen davranışın literatürdeki kavramsal karşılığını bul
Bireyin dış dünyadan gelen ipuçlarını okuyarak, 'sosyal bir bukalemun' gibi kendi davranışlarını ortama göre ayarlayabilmesi literatürde 'öz-denetim' (self-monitoring) olarak adlandırılır.
Vakadaki yöneticinin gerçek duygu ve tutumlarını gizleyebilmesi bu kavramın en belirgin sonucudur.
3
Güçlü çeldiriciler ile doğru kavramı birbirinden ayır
Makyavelizm kavramı ile karşılaştırma yapıldığında; vakada ahlaki değerleri esnetme veya kişisel güç elde etmek için insanları araç olarak kullanma vurgusu bulunmadığı, sadece sosyal uyum ve rol esnekliği vurgulandığı için yüksek öz-denetim tercih edilir.
ÖSYM formatında benzer kavramların ince ayrımlarını yapabilmek ayırt ediciliği artırır.

Anahtar Kavram

Öz-Denetim (Kendini Ayarlama / Self-Monitoring)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Birey ve Kişilik

Bu konudan daha fazla soru