Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKapasite Kavramları ve Türleri

Lityum-iyon batarya hücresi üreten bir tesisin tasarım (teorik) kapasitesi yıllık 200.000200.000 birimdir. Yapılan performans ölçümlerine göre, tesisin ilgili yıldaki kapasite kullanım oranı %42\%42, sistem verimliliği ise %60\%60 olarak gerçekleşmiştir.

Kapasite kayıpları üretim yönetimi literatüründe iki temel gruba ayrılır:
I. Yönetim kararları, yasal molalar ve planlı koruyucu bakımların yarattığı sistem kısıtlarından kaynaklanan kayıplar.
II. Malzeme eksikliği, makine arızaları ve personel devamsızlığı gibi işletimsel aksaklıklardan kaynaklanan beklenmeyen kayıplar.

Buna göre, tesisin I. grupta yer alan kapasite kaybı ile II. grupta yer alan üretim kaybı miktarları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Sistem kısıtları kaynaklı: 60.00060.000 birim / İşletimsel aksaklık kaynaklı: 56.00056.000 birimCevap
  2. B
    Sistem kısıtları kaynaklı: 56.00056.000 birim / İşletimsel aksaklık kaynaklı: 60.00060.000 birim
  3. C
    Sistem kısıtları kaynaklı: 80.00080.000 birim / İşletimsel aksaklık kaynaklı: 36.00036.000 birim
  4. D
    Sistem kısıtları kaynaklı: 116.000116.000 birim / İşletimsel aksaklık kaynaklı: 33.60033.600 birim
  5. E
    Sistem kısıtları kaynaklı: 116.000116.000 birim / İşletimsel aksaklık kaynaklı: 80.00080.000 birim

Cevap

Doğru yanıt, sistem kısıtlarından kaynaklı kaybın 60.00060.000 birim, işletimsel aksaklıklardan kaynaklı kaybın ise 56.00056.000 birim olduğunu belirten seçenektir.
Doğru yanıtın elde edilmesi için, Kapasite Kullanım Oranının 'Gerçekleşen/Teorik', Verimliliğin ise 'Gerçekleşen/Etkin' olduğu bilinmelidir. 200.000200.000 birimlik teorik kapasitenin %42\%42'si olan 84.00084.000 birim gerçekleşen üretimdir. Bu üretim, etkin kapasitenin %60\%60'ına denk geldiği için etkin kapasite 140.000140.000 birimdir. Teorik kapasite (200.000200.000) ile etkin kapasite (140.000140.000) arasındaki 60.00060.000 birimlik fark yönetim/sistem kısıtlarını; etkin kapasite ile gerçekleşen üretim (84.00084.000) arasındaki 56.00056.000 birimlik fark ise işletimsel aksaklıkları ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Kapasite Kullanım Oranı (KKO) formülünü kullanarak gerçekleşen üretimi hesaplayın.
KKO=Gerc¸ekles¸en U¨retimTasarım (Teorik) KapasitesiKKO = \frac{\text{Gerçekleşen Üretim}}{\text{Tasarım (Teorik) Kapasitesi}} formülünden; 0,42=Gerc¸ekles¸en200.0000,42 = \frac{\text{Gerçekleşen}}{200.000} olup, Gerçekleşen Üretim = 84.00084.000 birim bulunur.
Gerçekleşen üretim miktarı hem KKO'nun payını hem de Verimlilik formülünün payını oluşturduğu için ortak çözüm noktasıdır.
2
Sistem Verimliliği formülünü kullanarak tesisin pratik (etkin) kapasitesini hesaplayın.
Verimlilik=Gerc¸ekles¸en U¨retimEtkin KapasiteVerimlilik = \frac{\text{Gerçekleşen Üretim}}{\text{Etkin Kapasite}} formülünden; 0,60=84.000Etkin Kapasite0,60 = \frac{84.000}{\text{Etkin Kapasite}} olup, Etkin Kapasite = 140.000140.000 birim bulunur.
Sistem kısıtlarının bittiği ve işletimsel performansın ölçülmeye başlandığı referans noktası etkin kapasitedir.
3
Sistem kısıtlarından (planlı duruşlar) kaynaklanan kapasite kaybını bulun.
Planlı Kayıp = Teorik Kapasite - Etkin Kapasite = 200.000−140.000=60.000200.000 - 140.000 = 60.000 birim.
Teorik kapasite ile etkin kapasite arasındaki fark, yönetimin ve sistemin doğasının dayattığı kaçınılmaz planlı kayıplardır.
4
İşletimsel aksaklıklardan (beklenmeyen durumlar) kaynaklanan kapasite kaybını bulun.
Beklenmeyen Kayıp = Etkin Kapasite - Gerçekleşen Üretim = 140.000−84.000=56.000140.000 - 84.000 = 56.000 birim.
Etkin kapasite ile gerçekleşen üretim arasındaki fark, üretim sırasındaki verimsizlikleri ve plansız aksaklıkları yansıtır.

Anahtar Kavram

Kapasite Türleri ve Kullanım Oranları Arasındaki İlişki
Bu soruyu puanla

Konular

Kapasite Kavramları ve Türleri

Bu konudan daha fazla soru