Examkin

Soru

Zorluk: ZorÖrgütsel Stres Yönetimi

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığında (AFAD) operasyon koordinatörü olarak görev yapan Zeynep Hanım; doğası gereği rekabetçi, zamanla yarışan ve aynı anda birden fazla işi yapmaya çalışan sabırsız bir yapıya sahiptir. Son dönemde yaşanan üst üste afetler nedeniyle, bir yandan üst yönetiminin acil ve detaylı masa başı raporlama taleplerini karşılamaya çalışırken, diğer yandan sahada anlık yönlendirme bekleyen arama-kurtarma ekiplerinin taleplerine yetişmeye çalışmaktadır.

Bu yoğun tempo karşısında Zeynep Hanım'ın bedeni başlangıçta savunma mekanizmaları geliştirerek duruma uyum sağlamış ve yüksek bir performansla süreci yönetmiştir. Ancak aylar süren bu durumun ardından Zeynep Hanım'da kronik yorgunluk, uykusuzluk, karar vermede güçlük ve işe gitmeye karşı şiddetli isteksizlik gibi belirtiler ortaya çıkmıştır.

Hans Selye'nin Genel Uyum Sendromu (GAS) modeli ve örgütsel stres yönetimi yaklaşımları dikkate alındığında, Zeynep Hanım'ın durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Zeynep Hanım Selye'nin modeline göre 'Tükenme' aşamasındadır; farklı kaynaklardan gelen zıt beklentilerin yarattığı rol çatışmasını gidermek için kurumun görev sınırlarını netleştirmesi örgütsel bir stres yönetimi stratejisidir.Cevap
  2. B
    Zeynep Hanım, A Tipi kişilik özelliğinin sınırlarını zorlayarak 'Direnç' aşamasında takılı kalmıştır; yaşadığı rol belirsizliğini aşmak için kurum tarafından zaman yönetimi eğitimine yönlendirilmesi örgütsel bir stratejidir.
  3. C
    Aylar süren yoğun temponun ardından ortaya çıkan kronik belirtiler Zeynep Hanım'ın 'Alarm' aşamasında olduğunu gösterir; hissettiği rol aşırı yükünü hafifletmek için başvuracağı gevşeme teknikleri örgütsel stres yönetimi kapsamında değerlendirilir.
  4. D
    Zeynep Hanım'ın yaşadığı durum, yoğun baskı altında B Tipi kişilik sergileyen bireylerin 'Tükenme' aşamasındaki tipik tepkisidir; bu süreci yönetmek için çalışma saatlerinin esnekleştirilmesi bireysel bir stres yönetimi taktiğidir.
  5. E
    Zeynep Hanım 'Tükenme' aşamasındadır; ancak saha ve yönetim arasında yaşadığı çatışmayı kalıcı olarak çözmek için kendi inisiyatifiyle işin yapılış yöntemini değiştirmesi (iş zenginleştirme) bireysel bir stres yönetimi tekniğidir.

Cevap

Doğru cevap, Zeynep Hanım'ın 'Tükenme' aşamasında olduğunu, rol çatışması yaşadığını ve kurumun görev sınırlarını netleştirmesinin örgütsel bir strateji olduğunu belirten ifadedir.
Zeynep Hanım'ın aylar süren yoğun tempo sonrası kronik yorgunluk ve işe gitmede isteksizlik yaşaması, Hans Selye'nin Genel Uyum Sendromu'nda bedenin direnç kapasitesinin tükendiği 'Tükenme' aşamasını ifade eder. Üst yönetim ve saha ekiplerinin eşzamanlı ve birbirine zıt talepleri arasında kalması literatürde 'Rol Çatışması' olarak tanımlanır. Bu yapısal sorunu çözmek amacıyla kurumun iş sınırlarını, yetki ve sorumlulukları netleştirmesi (iş tasarımı / rol analizi) kurumsal bir müdahale olduğu için 'örgütsel stres yönetimi' stratejileri arasında yer alır. Selye aşaması, stres kaynağı ve strateji türünün tek doğru sınıflandırıldığı seçenek budur.

Adım Adım Çözüm

1
Zeynep Hanım'ın Genel Uyum Sendromu (GAS) aşamasını tespit etme.
Belirtiler tükenme (exhaustion) aşamasına işaret etmektedir.
Başlangıçtaki uyum sağlama süreci (direnç) sona ermiş ve bedenin enerjisi tükenerek kronik yorgunluk ile isteksizlik baş göstermiştir.
2
Örgütsel stres kaynağını belirleme.
Stres kaynağı rol çatışmasıdır.
Üst yönetim ve saha ekipleri gibi iki farklı kaynaktan gelen, eşzamanlı ve birbiriyle rekabet eden zıt beklentiler 'rol çatışması' kavramıyla açıklanır.
3
Kişilik tipini saptama.
Zeynep Hanım A Tipi kişilik özelliği göstermektedir.
Rekabetçi, zamanla yarışan ve sabırsız olma durumu A Tipi kişiliğin temel belirteçleridir.
4
Stres yönetimi stratejilerini sınıflandırma.
Görev sınırlarının kurum tarafından netleştirilmesi örgütsel bir stratejidir.
Zaman yönetimi veya meditasyon gibi bireye odaklı yöntemler bireysel; iş tasarımı, rol sınırlarının çizilmesi ve esnek çalışma gibi kurumsal düzenlemeler örgütsel stratejilerdir.

Anahtar Kavram

Genel Uyum Sendromu (GAS) Aşamaları ve Stres Yönetimi Stratejileri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Örgütsel Stres Yönetimi

Bu konudan daha fazla soru