Soru

Zorluk: ZorKapasite Kavramları ve Türleri

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne (TİGEM) bağlı bir tohum eleme ve paketleme tesisinde, yıl sonu performans değerlendirmesi raporu hazırlanmıştır. Rapordaki verilere göre, ilgili dönemde tesisin üretim süreçlerindeki sistem etkinliği %80\%80, kapasite kullanım oranı ise %60\%60 olarak hesaplanmıştır.

Tesisin bu dönemdeki gerçekleşen üretim hacmi 14.40014.400 ton olduğuna göre; tesisin kesintisiz çalışma varsayımına dayanan tasarım kapasitesi ile olağan duruşlar düşüldükten sonra hesaplanan efektif kapasitesi sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 24.00024.000 ton ve 18.00018.000 tonCevap
  2. B
    18.00018.000 ton ve 24.00024.000 ton
  3. C
    24.00024.000 ton ve 19.20019.200 ton
  4. D
    8.6408.640 ton ve 11.52011.520 ton
  5. E
    11.52011.520 ton ve 8.6408.640 ton

Cevap

Tesisin tasarım kapasitesi 24.00024.000 ton, efektif kapasitesi ise 18.00018.000 tondur.
Üretim yönetiminde Kapasite Kullanım Oranı, gerçekleşen üretimin tasarım (teorik) kapasiteye bölünmesiyle; Sistem Etkinliği ise gerçekleşen üretimin efektif (pratik/normal) kapasiteye bölünmesiyle bulunur. İlgili formüllerde bilinen değerler yerine konulduğunda: Tasarım Kapasitesi = 14.400/0,60=24.00014.400 / 0,60 = 24.000 ton, Efektif Kapasite = 14.400/0,80=18.00014.400 / 0,80 = 18.000 ton olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kapasite kullanım oranı formülünü kullanarak tasarım kapasitesini hesapla.
Kapasite Kullanım Oranı = Gerçekleşen Üretim / Tasarım Kapasitesi 0,60=14.400/TasarımTasarım=14.400/0,60=24.000\Rightarrow 0,60 = 14.400 / Tasar\imath m \Rightarrow Tasar\imath m = 14.400 / 0,60 = 24.000 ton.
Kapasite kullanım oranı, gerçekleşen üretimin maksimum teorik (tasarım) şartlarda yapılabilecek üretime oranını gösterir.
2
Sistem etkinliği formülünü kullanarak efektif kapasiteyi hesapla.
Sistem Etkinliği = Gerçekleşen Üretim / Efektif Kapasite 0,80=14.400/EfektifEfektif=14.400/0,80=18.000\Rightarrow 0,80 = 14.400 / Efektif \Rightarrow Efektif = 14.400 / 0,80 = 18.000 ton.
Etkinlik, gerçekleşen üretimin, olağan duruşlar (bakım, mola vb.) dikkate alınarak belirlenen gerçekçi (efektif) kapasite hedefine ne kadar ulaştığını gösterir.

Anahtar Kavram

Kapasite Kullanım Oranı ve Sistem Etkinliği formülleri kullanılarak, verilen gerçekleşen üretim verisinden kapasite türlerinin geriye doğru hesaplanması.
Bu soruyu puanla