Soru

Zorluk: KolayÖğrenme Kuramları

Bir belediyenin zabıta müdürlüğünde amir olarak görev yapan Orhan Bey, ekiplerin pazar yeri denetim raporlarını mesai bitiminden önce eksiksiz teslim etmelerini istemektedir. Orhan Bey, raporlarını zamanında ve eksiksiz teslim eden ekipleri, gün sonunda yapılan ve personelin oldukça yorucu bulduğu "depo sayım ve temizlik" görevinden muaf tutmaya başlamıştır. Bu uygulama sonrasında ekiplerin raporları zamanında teslim etme oranında belirgin bir artış görülmüştür.

Zabıta amirinin ekiplerin istenen davranışını artırmak amacıyla başvurduğu bu yöntem, örgütsel davranışta öğrenme kuramlarına göre aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

  1. Negatif pekiştirmeCevap
  2. B
    İkinci tür ceza
  3. C
    Birinci tür ceza
  4. D
    Sabit aralıklı pekiştirme
  5. E
    Sönme

Cevap

Doğru cevap, hedeflenen davranışı artırmak için ortamdaki yorucu bir görevin kaldırılmasını ifade eden negatif pekiştirmedir.
Negatif pekiştirme, bireyin istenen bir davranışı sergilemesi sonucunda, maruz kaldığı veya kalabileceği rahatsız edici bir uyarıcının (örnekteki yorucu temizlik görevi) ortamdan çekilmesidir. Bu sayede bireyin istenen davranışı (raporları zamanında teslim etme) gelecekte tekrar gösterme ihtimali artar.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel amacı ve hedeflenen davranışı belirleme.
Amir, personelin 'raporları zamanında teslim etme' davranışını artırmayı (sıklaştırmayı) hedeflemektedir.
Davranışın artırılması amaçlandığı için işlemin bir 'ceza' değil, 'pekiştirme' olduğu tespit edilir.
2
Uygulanan yöntemin niteliğini (ortama bir şey eklenip eklenmediğini) analiz etme.
Amir, raporu zamanında getirenlere yeni bir ödül (ikramiye vb.) vermek yerine, onları mevcut 'yorucu depo temizlik görevinden' muaf tutmaktadır.
Ortamdan rahatsız edici (istenmeyen) bir uyarıcının çıkarılıp çıkarılmadığını anlamak gereklidir.
3
Bulguları edimsel koşullanma kavramlarıyla eşleştirme.
İstenen davranışı artırmak (pekiştirme) için rahatsız edici durumun ortamdan çekilmesi (negatif/olumsuz) işlemi uygulanmıştır.
Bu iki koşulun birleşimi teorik olarak 'negatif pekiştirme' kavramına karşılık gelir.

Anahtar Kavram

Edimsel Koşullanmada Negatif Pekiştirme
Bu soruyu puanla