Soru

Zorluk: ZorÖrgütsel Adalet ve Güven

Bir bakanlıkta mali hizmetler uzmanı olarak görev yapan Ayça Hanım, yıl sonu performans değerlendirmesi sonucunda beklediğinden daha düşük bir başarı primi almıştır. Ayça Hanım, performans kriterlerinin tüm çalışanlara önceden duyurulmasını, değerlendirmelerin standart bir form üzerinden yapılmasını ve itiraz hakkı tanınmasını olumlu bulmasına rağmen, prim miktarının harcadığı çabaya uygun olmadığını düşünmektedir. İtiraz süreci kapsamında yöneticisiyle yaptığı görüşmede, yöneticisi kendisine son derece nazik ve saygılı davranmış ancak prim hesaplamasında kullanılan spesifik ağırlıklandırmaların mantığına dair doyurucu ve açık bir açıklama sunmaktan kaçınmıştır.

Bu senaryoya göre, Ayça Hanım'ın örgütsel adalet algısı ve bununla ilişkili kavramlar bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

  1. Dağıtımsal ve bilgisel adalet algısı olumsuz etkilenmişken; işlemsel ve kişilerarası adalet algısı olumlu yönde şekillenmiştir.Cevap
  2. B
    Elde ettiği ödülden duyduğu memnuniyetsizlik doğrudan devamlılık bağlılığını zedelerken, yöneticisinin nazik tavrı genel iş tatminini en üst düzeye çıkarmıştır.
  3. C
    Yöneticisinin saygılı tutumu etkileşimsel adaletin tüm boyutlarının eksiksiz tesis edildiğini gösterir ve bu durum dağıtımsal adaletsizliğin yarattığı tatminsizliği tamamen ortadan kaldırır.
  4. D
    Ödül miktarının çabasıyla örtüşmemesi işlemsel adalet algısını doğrudan düşürmüş ve bu durum duygusal örgütsel bağlılığın tamamen yok olmasına neden olmuştur.
  5. E
    Yöneticisinin karar alma mantığını şeffaf bir şekilde açıklamaması kişilerarası adalet algısını zayıflatırken, standart form kullanımı normatif bağlılığı kesin olarak güvence altına almıştır.

Cevap

Doğru seçenek, Ayça Hanım'ın dağıtımsal ve bilgisel adalet algısının düşük, işlemsel ve kişilerarası adalet algısının yüksek olduğunu belirten ifadedir.
Senaryoda Ayça Hanım'ın prim miktarını harcadığı çabaya uygun bulmaması dağıtımsal adaletin düşük olduğunu; kuralların standart, şeffaf ve itiraz edilebilir olması ise işlemsel adaletin yüksek olduğunu gösterir. Yöneticinin görüşmede nazik davranması etkileşimsel adaletin 'kişilerarası adalet' boyutunun yüksek algılanmasını sağlarken, prim hesaplamasının mantığını doyurucu şekilde açıklamaması 'bilgisel adalet' boyutunun düşük algılanmasına yol açmıştır. Bu nedenle dağıtımsal ve bilgisel adalet olumsuz, işlemsel ve kişilerarası adalet olumlu yönde şekillenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki adalet boyutlarının kazanımlarını (çıktıları) ve süreçlerini analiz etme.
Prim miktarının (çıktı) yetersiz bulunması 'dağıtımsal adalet'in eksikliğini, kuralların standart ve itiraz edilebilir olması 'işlemsel adalet'in varlığını gösterir.
Dağıtımsal adalet sonuçların hakkaniyetiyle, işlemsel adalet ise bu sonuçlara ulaşılırken izlenen yolun adilliğiyle ilgilidir.
2
Yönetici ile iletişim sürecindeki etkileşimsel adalet boyutlarını ayrıştırma.
Yöneticinin saygılı ve nazik tavrı 'kişilerarası adalet'i olumlu etkilerken, kararın ardındaki mantığı yeterince açıklamaması 'bilgisel adalet'i olumsuz etkilemiştir.
Etkileşimsel adalet, bireylere gösterilen nezaket (kişilerarası) ve kararların onlara ne ölçüde açıklandığı (bilgisel) olarak iki alt boyuttan oluşur.
3
Seçeneklerdeki örgütsel bağlılık ve iş tatmini gibi kavramların senaryo ile uygunluğunu değerlendirme.
Senaryoda adalet boyutları çok nettir; diğer seçeneklerdeki devamlılık/normatif bağlılık ve iş tatmini gibi kavramlar senaryodaki verilerle kesin bir neden-sonuç ilişkisi kuracak şekilde kullanılamaz.
Çeldirici seçeneklerde adalet boyutları ile bağlılık türleri bilinçli olarak birbirine karıştırılmış ve hatalı eşleştirmeler yapılmıştır.

Anahtar Kavram

Örgütsel Adalet Boyutları
Bu soruyu puanla