Soru

Zorluk: Çok zorPerformans Değerleme

Kamuya ait bir kalkınma bankasının proje finansman direktörlüğünde yönetici olarak çalışan Ozan Bey, uzman yardımcılarının yıllık performans değerlemesini yapmaktadır. Ozan Bey, değerleme formunu doldururken 'finansal modelleme ve veri analizi becerisi' yüksek olan bir personelin, sahip olduğu bu analitik altyapı nedeniyle doğası gereği 'müşteri ilişkileri ve müzakere' konusunda da üstün niteliklere sahip olması gerektiği yönünde kişisel bir varsayımla hareket etmektedir. Bu teorik kabulü nedeniyle, teknik analizlerde son derece başarılı olan ancak insan ilişkilerinde zayıf bir uzman yardımcısına, müşteri ilişkileri boyutunda da en yüksek puanı vermiştir. Bununla birlikte Ozan Bey, aynı personelin yılın ilk sekiz ayında kredi değerlendirme süreçlerini yavaşlatan kronik gecikmelerini tamamen göz ardı etmiş, sadece değerleme formlarının doldurulmasından on gün önce sonuçlandırdığı büyük bütçeli bir sendikasyon kredisindeki başarısını dikkate alarak genel performans notunu 'olağanüstü' olarak belirlemiştir.

Bu senaryoda yöneticinin performans değerleme sürecinde yaptığı algı ve değerlendirme hataları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

  1. Mantık hatası – Yakın zaman etkisiCevap
  2. B
    Hale (Halo) etkisi – Yakın zaman etkisi
  3. C
    Hale (Halo) etkisi – Taşma (Spillover) hatası
  4. D
    Mantık hatası – Müsamaha (Gevşeklik) hatası
  5. E
    Kontrast (Zıtlık) hatası – İlk izlenim hatası

Cevap

Mantık hatası – Yakın zaman etkisi
Yöneticinin, farklı nitelikler olan 'finansal modelleme' ile 'müşteri ilişkileri' arasında kavramsal ve zorunlu bir sebep-sonuç ilişkisi kurması, bir özellikteki başarının mantıksal olarak diğerini de getireceği varsayımıyla puanlama yapması literatürde 'Mantık Hatası' (Logical Error) olarak adlandırılır. Öte yandan, değerleme dönemi içindeki (yılın ilk sekiz ayı) kronik hataları ve performans düşüklüklerini görmezden gelerek, yalnızca değerleme anına çok yakın bir tarihte (son on gün) gerçekleşen olumlu bir olayı baz alıp tüm yılı kapsayan genel puanı belirlemesi 'Yakın Zaman Etkisi' (Recency Effect) kavramıyla ifade edilir. Bu iki hata sırasıyla ilgili seçenekte doğru olarak sunulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Yöneticinin birinci hatasını (iki beceri arasında nedensellik kurması) analiz etmek
Yönetici, personelin 'finansal modelleme' becerisinden yola çıkarak bunun 'müşteri ilişkileri' boyutunu da doğal olarak getireceğini varsaymıştır.
Bu durum, literatürde iki boyut arasında objektif olmayan bir korelasyon varsayılması anlamına gelen 'Mantık Hatası' (Logical Error) kavramına karşılık gelir.
2
Yöneticinin ikinci hatasını (zamanlama odaklı değerlendirme) analiz etmek
Yönetici, ilk 8 aydaki hataları yok sayıp, değerlemeden 10 gün önceki başarıya odaklanmıştır.
Değerleme formunun doldurulmasına çok yakın bir tarihteki olayların genel performans puanını belirlemesi 'Yakın Zaman Etkisi' (Recency Effect) olarak adlandırılır.
3
Bulguları birleştirmek ve seçeneklerle eşleştirmek
Birinci hata Mantık hatası, ikinci hata Yakın zaman etkisi'dir.
Her iki hatanın sırasıyla verildiği seçenek doğru kabul edilir.

Anahtar Kavram

Performans değerlemede yöneticinin (değerleyicinin) yaptığı psikometrik ve algısal hataların sınıflandırılması.
Bu soruyu puanla