Examkin

Soru

Zorluk: ZorKapasite Kavramları ve Türleri

Savunma sanayisine yönelik optik lens üreten bir işletmenin, hiçbir duruş veya mola olmaksızın hesaplanan teorik (tasarım) kapasitesi yıllık 25.00025.000 adettir. Planlı bakımlar, yasal personel molaları ve makine hazırlık süreleri (set-up) düşüldükten sonra ulaşılabilecek pratik (normal) kapasite ise yıllık 20.00020.000 adet olarak belirlenmiştir. Geçtiğimiz yıl, tedarik zincirindeki aksamalar ve beklenmeyen makine arızaları nedeniyle fiili (gerçekleşen) üretim 14.00014.000 adet olmuştur.

İşletme yönetimi, planlı bakım ve mola sürelerinde hiçbir esnekliğe gitmeden (pratik kapasite sabit kalarak), sadece beklenmeyen arıza ve aksamaları azaltarak gelecek yıl tesisin etkinlik (randıman) oranını %90\%90 seviyesine çıkarmayı hedeflemektedir.

Buna göre, işletmenin belirlenen etkinlik hedefine ulaşması durumunda yeni kapasite kullanım oranı yüzde kaç olacaktır?

  1. A
    56
  2. 72Cevap
  3. C
    80
  4. D
    90
  5. E
    112,5

Cevap

İşletmenin hedeflediği yeni kapasite kullanım oranı %72'dir.
Doğru yanıt 72'dir. Üretim yönetiminde Etkinlik (Randıman) Oranı, 'Gerçekleşen (Fiili) Üretim / Pratik (Normal) Kapasite' formülüyle bulunur. İşletme %90 etkinlik hedeflediğine göre yeni fiili üretim miktarı 20.000×0,90=18.00020.000 \times 0,90 = 18.000 adet olmalıdır. Kapasite Kullanım Oranı (KKO) ise 'Gerçekleşen Üretim / Teorik Kapasite' formülüyle hesaplanır. Yeni üretim miktarı olan 18.000 değeri, tesisin teorik kapasitesi olan 25.000 değerine bölündüğünde (18.000/25.00018.000 / 25.000) kapasite kullanım oranının %72 olacağı bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen kapasite türlerini ve oran tanımlarını ayrıştırın.
Teorik Kapasite = 25.00025.000, Pratik Kapasite = 20.00020.000, Hedef Etkinlik Oranı = %90\%90
Kapasite oranlarının (etkinlik ve kapasite kullanım oranı) hangi baz değerler üzerinden hesaplandığını belirlemek sorunun çözümündeki temel kurgudur.
2
Hedef etkinlik oranını kullanarak gelecek yılın hedeflenen fiili (gerçekleşen) üretim miktarını hesaplayın.
Etkinlik = (Fiili Üretim / Pratik Kapasite)
0,90=Fiili U¨retim/20.0000,90 = \text{Fiili Üretim} / 20.000
Hedeflenen Fiili Üretim = 18.00018.000 adet.
Etkinlik (randıman) oranı her zaman fiili üretimin, pratik (normal) kapasiteye bölünmesiyle elde edilir. Bu nedenle yeni fiili üretimi bulmak için pratik kapasite baz alınmalıdır.
3
Bulunan yeni fiili üretim miktarını kullanarak hedef kapasite kullanım oranını (KKO) hesaplayın.
KKO = (Fiili Üretim / Teorik Kapasite)
KKO = 18.000/25.000=0,7218.000 / 25.000 = 0,72 (%72\%72)
Kapasite kullanım oranı, makine ve tesisin tasarım limitlerine göre (teorik kapasite) ne oranda kullanıldığını gösterdiğinden daima teorik kapasiteye bölünerek hesaplanır.

Anahtar Kavram

Etkinlik oranının pratik kapasiteye, kapasite kullanım oranının ise teorik kapasiteye bağımlı olarak hesaplanması.
Bu soruyu puanla

Konular

Kapasite Kavramları ve Türleri

Bu konudan daha fazla soru