Soru

Zorluk: OrtaKarar Verme Ortamları (Belirlilik, Belirsizlik, Risk, Çatışma)

Bir tarım kredi kooperatifi, gelecek üretim dönemi için tohumluk buğday stok miktarını belirlemek istemektedir. Talebi etkileyen mevsimsel yağış durumlarına (d1d_1: Düşük, d2d_2: Orta, d3d_3: Yüksek) göre beklenen kâr değerleri (bin TL) aşağıdaki ödeme matrisinde verilmiştir:

Karar AlternatifiDüşük (d1d_1)Orta (d2d_2)Yüksek (d3d_3)
s1s_1 (Düşük Stok)404040
s2s_2 (Orta Stok)206060
s3s_3 (Yüksek Stok)-103090

Kooperatif yönetimi, yağış durumlarının gerçekleşme olasılıklarını bilmemekte ve karar verirken Hurwicz ölçütünü kullanmaya karar vermiştir. İyimserlik katsayısının α=0,7\alpha = 0,7 olduğu varsayıldığında, Hurwicz ölçütüne göre en iyi karar ve bu karara ait değer aşağıdakilerden hangisidir?

  1. s3s_3 kararı; 60Cevap
  2. B
    s3s_3 kararı; 90
  3. C
    s1s_1 kararı; 40
  4. D
    s3s_3 kararı; 20
  5. E
    s2s_2 kararı; 48

Cevap

Hurwicz ölçütüne göre en iyi seçenek yüksek stok seviyesini temsil eden s3s_3 kararıdır ve değeri 60'tır.
Hurwicz ölçütü uygulandığında, yüksek stok alternatifi olan seçeneğin en iyi durumu 90 ve en kötü durumu -10'dur. 0,7 ağırlıkla yapılan hesaplama sonucunda elde edilen 60 değeri, diğer tüm alternatiflerin ağırlıklı ortalamalarından daha yüksektir.

Adım Adım Çözüm

1
Her karar alternatifi için en iyi (maksimum) ve en kötü (minimum) kâr değerlerini belirle.
s1s_1: [40, 40], s2s_2: [60, 20], s3s_3: [90, -10]
Hurwicz ölçütü, her seçeneğin en iyi ve en kötü sonuçlarının ağırlıklı ortalamasını temel alır.
2
α=0,7\alpha = 0,7 iyimserlik katsayısını kullanarak her alternatif için Hurwicz değerini (HH) hesapla: H=αEn I˙yi+(1α)En Ko¨tu¨H = \alpha \cdot \text{En İyi} + (1-\alpha) \cdot \text{En Kötü}
H(s1)=0,7(40)+0,3(40)=40H(s_1) = 0,7(40) + 0,3(40) = 40; H(s2)=0,7(60)+0,3(20)=42+6=48H(s_2) = 0,7(60) + 0,3(20) = 42 + 6 = 48; H(s3)=0,7(90)+0,3(10)=633=60H(s_3) = 0,7(90) + 0,3(-10) = 63 - 3 = 60
Katsayılar, karar vericinin risk alma eğilimine göre en iyi ve en kötü durumları ağırlıklandırır.
3
Hesaplanan Hurwicz değerlerini karşılaştırarak en yüksek değere sahip olanı seç.
max(40,48,60)=60\max(40, 48, 60) = 60 (s3s_3 kararı)
Kâr odaklı bir matriste en yüksek ağırlıklı ortalama değeri sunan strateji optimaldir.

Anahtar Kavram

Hurwicz Ölçütü
Bu soruyu puanla