Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorÇoklu Karşılaştırma (Post-Hoc) Testleri

Bir klinik araştırmada, yeni geliştirilen 4 farklı ağrı kesici ilacın ve bir plasebonun (kontrol grubu) etki süreleri tamamen rastgele tasarım ile incelenmektedir. Toplam 5 grubun bulunduğu bu araştırmaya ilişkin elde edilen veriler üzerinde yapılan ön analizlerde;

I. Hata terimlerinin normal dağılım gösterdiği,
II. Grup varyanslarının homojen olmadığı (Levene testi p<0,05p < 0,05),
III. Gruplardaki gözlem (hasta) sayılarının birbirinden farklı olduğu

tespit edilmiştir.

Yapılan Welch varyans analizi sonucunda, genel grup ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05p > 0,05). Buna rağmen araştırmacı, Tip I hata oranını kontrol altında tutarak gruplar arasındaki potansiyel farklılıkları keşfetmek amacıyla tüm olası ikili karşılaştırmaları (post-hoc) yapmak istemektedir.

İstatistiksel analiz ilkeleri dikkate alındığında, bu araştırmacının yapması gereken en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Varyans analizi sonucunda genel F istatistiği anlamsız bulunduğu için hiçbir post-hoc çoklu karşılaştırma testi uygulanmamalı ve analiz sonlandırılmalıdır.Cevap
  2. B
    Varyanslar homojen olmadığı ve örneklem büyüklükleri farklı olduğu için tüm ikili karşılaştırmalarda Tip I hatayı kontrol edebilen Games-Howell testi kullanılmalıdır.
  3. C
    Araştırmada bir kontrol grubu bulunduğu için tüm olası ikili karşılaştırmalar yerine yalnızca Dunnett testi uygulanmalıdır.
  4. D
    Varyanslar heterojen olsa bile istatistiksel gücü yüksek olduğu için tüm ikili karşılaştırmalarda Tukey HSD testi kullanılmalıdır.
  5. E
    Çoklu karşılaştırma testleri yerine, her bir ikili grup kombinasyonu için alfa anlamlılık düzeyinde herhangi bir düzeltme (Bonferroni vb.) yapılmadan standart bağımsız iki örneklem t-testleri uygulanmalıdır.

Cevap

Varyans analizi sonucunda genel F istatistiği anlamsız bulunduğu için hiçbir post-hoc çoklu karşılaştırma testi uygulanmamalı ve analiz sonlandırılmalıdır.
Çoklu karşılaştırma (Post-Hoc) testleri, doğası gereği yalnızca tek yönlü varyans analizinde (omnibus F-testi) gruplar arasında genel olarak istatistiksel bir fark bulunduğunda (p<0,05p < 0,05), bu farkın hangi gruplardan kaynaklandığını bulmak için uygulanır. Varyans analizi sonucu anlamsız bulunduğunda, grupların ortalamalarının istatistiksel olarak birbirine eşit olduğu kabul edilir. Bu aşamadan sonra zorlama bir şekilde çoklu karşılaştırma veya t-testleri yapmak, family-wise Tip I hata oranını büyük ölçüde artıracaktır. Dolayısıyla araştırmanın bu noktasında hiçbir post-hoc test uygulanmamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Araştırmanın hipotez testi sonuçlarını incele.
Welch varyans analizi sonucunda p değeri 0,05'ten büyük bulunmuş, yani gruplar arası ortalamaların eşit olduğu sıfır hipotezi (H0) reddedilememiştir.
Post-hoc testlere geçilebilmesi için önkoşul, en az iki grup arasında anlamlı bir farkın tespit edilmiş olmasıdır.
2
Anlamsız F testi durumunda post-hoc test kuralını uygula.
Herhangi bir çoklu karşılaştırma (post-hoc) testi yapmaktan vazgeçilir ve analiz gruplar arası fark olmadığı kararıyla sonlandırılır.
Genel F testi anlamsızken ikili karşılaştırmalar yapmak, 'family-wise' Tip I hata (gerçekte fark yokken fark var deme) riskini kontrolsüz bir şekilde artırır.
3
Çeldirici senaryo detaylarını (varyans heterojenliği vb.) değerlendir.
Veriler varyans heterojenliğine ve farklı örneklem büyüklüklerine sahip olsa da, bu durum sadece F testi anlamlı çıksaydı Games-Howell testinin seçilmesini gerektirirdi.
Ön koşul (anlamlı F) sağlanmadığı için, verinin diğer özellikleri hangi post-hoc testin yapılacağını değil, analizin bittiğini değiştirmez.

Anahtar Kavram

Korunmuş F Testi Kuralı (Protected Fisher Rule) ve Post-Hoc Varsayımları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Çoklu Karşılaştırma (Post-Hoc) Testleri

Bu konudan daha fazla soru