Soru

Zorluk: OrtaTek Dönemli Olasılıklı Modeller (Gazeteci Çocuk)

Bir belediye iktisadi işletmesi bünyesindeki sosyal tesis için her sabah taze olarak hazırlanan "Günlük Kumanya Paketi" satışına ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

KalemTutarı (TL)
Birim Satış Fiyatı120120
Birim Hazırlama Maliyeti8080
Birim Artık Değer (Gün sonu kooperatife iade)5050
Birim Stoksuzluk Maliyeti (İtibar kaybı/ceza)1010

Bu veriler ışığında, işletmenin beklenen toplam maliyetini minimize edecek şekilde tek dönemli olasılıklı envanter modeline (Gazeteci Çocuk) göre hesaplanması gereken kritik oran (hizmet seviyesi) aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    0,3750,375
  2. B
    0,4540,454
  3. C
    0,5710,571
  4. 0,6250,625Cevap
  5. E
    0,7500,750

Cevap

İşletmenin beklenen toplam maliyetini minimize eden kritik oran 0,6250,625 olarak hesaplanmıştır.
Doğru çözümde eksik kalma maliyeti (CuC_u) kaybedilen kar (12080=40120 - 80 = 40) ile stoksuzluk maliyetinin (1010) toplamı olan 5050 TL olarak bulunur. Fazla kalma maliyeti (CoC_o) ise birim maliyet (8080) ile artık değer (5050) arasındaki fark olan 3030 TL'dir. Kritik oran formülü olan Cu/(Cu+Co)C_u / (C_u + C_o) işleminden 50/80=0,62550 / 80 = 0,625 sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Eksik kalma maliyetinin (CuC_u) hesaplanması
Cu=50C_u = 50 TL
Eksik kalma maliyeti, birim satış fiyatından birim maliyetin çıkarılması ve varsa birim stoksuzluk maliyetinin eklenmesiyle bulunur: Cu=(12080)+10=50C_u = (120 - 80) + 10 = 50.
2
Fazla kalma maliyetinin (CoC_o) hesaplanması
Co=30C_o = 30 TL
Fazla kalma maliyeti, birim maliyetten birim artık değerin çıkarılmasıyla hesaplanır: Co=8050=30C_o = 80 - 50 = 30.
3
Kritik oranın (CRCR) hesaplanması
CR=0,625CR = 0,625
Kritik oran formülü uygulanır: CR=CuCu+Co=5050+30=5080=0,625CR = \frac{C_u}{C_u + C_o} = \frac{50}{50 + 30} = \frac{50}{80} = 0,625.

Anahtar Kavram

Gazeteci Çocuk Probleminde Kritik Oran Hesaplama
Bu soruyu puanla