Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKontrol Grafikleri Teorisi ve İstatistiksel Hata Tipleri

Bir devlet hastanesinin biyokimya laboratuvarında, kan analizi cihazının ölçüm hassasiyeti Xˉ\bar{X} ve RR kontrol grafikleri ile izlenmektedir. Veriler incelendiğinde, sürecin istatistiksel olarak kontrol altında olduğu ve sadece genel (tesadüfi) nedenli değişkenlik barındırdığı saptanmıştır. Ancak kalite denetiminde, cihazın ürettiği sonuçların bir kısmının Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen klinik tolerans (spesifikasyon) sınırlarının dışında kaldığı rapor edilmiştir.

Buna göre, söz konusu süreçle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Süreç kararlıdır ancak yeterli (yetenekli) değildir; çözüm için sürecin doğal değişkenliğini azaltacak yapısal iyileştirmelere gidilmelidir.Cevap
  2. B
    Süreç kontrol sınırları ile tolerans sınırları örtüşmediğinden, kontrol sınırları Bakanlığın spesifikasyonlarına göre yeniden hesaplanmalıdır.
  3. C
    Süreç tolerans dışı değerler üretmesine rağmen grafikte kontrol altında görünmesi, Tip II (β\beta) hatası yapıldığını kanıtlar.
  4. D
    Tolerans sınırlarını aşan gözlemler özel nedenli değişkenliğin varlığını gösterir, bu noktalara anında müdahale edilmelidir.
  5. E
    Süreç kontrol altında olduğu halde spesifikasyonların sağlanamaması, Tip I (α\alpha) hatasının çok yüksek belirlenmesinden kaynaklanır.

Cevap

Sürecin kontrol altında olması onun kararlı olduğunu gösterirken, tolerans sınırları dışına çıkması sürecin yeterli olmadığını gösterir. Bu nedenle sürecin doğal değişkenliği azaltılmalıdır.
İstatistiksel kalite kontrolde bir sürecin kontrol altında (kararlı) olması, o sürecin kendi doğal değişkenliği (genel nedenler) sınırlarında istikrarlı bir şekilde çalıştığı anlamına gelir. Ancak bu doğal değişkenlik aralığı (6σ6\sigma), dışarıdan belirlenen spesifikasyon (tolerans) aralığından daha geniş olabilir. Bu durumda süreç 'kararlı' olsa da müşteri veya yasa koyucu beklentilerini karşılayamadığı için 'yetersiz' (incapable) kabul edilir. Çözüm, kontrol sınırlarıyla oynamak değil; cihazın teknolojisini yenilemek veya ortam şartlarını iyileştirmek gibi kalıcı sistem değişiklikleriyle doğal değişkenliği azaltmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Sürecin mevcut istatistiksel durumunu analiz et.
Süreç Xˉ\bar{X} ve RR grafiklerinde kontrol altındadır. Sadece genel (tesadüfi) nedenler devrededir.
Sürece anlık müdahale (özel neden araması) yapılıp yapılmayacağına karar vermek için.
2
Sürecin müşteri/kurum beklentisini karşılama durumunu değerlendir.
Sonuçlar Sağlık Bakanlığının klinik tolerans (spesifikasyon) sınırları dışına çıkmaktadır.
Sürecin yeterliliğini (kapasitesini) ölçmek için.
3
İki durumu sentezleyerek istatistiksel sonucu belirle.
Bir sürecin istatistiksel kontrolde olması (kararlılık), istenen spesifikasyonları her zaman sağlayacağı (yeterlilik) anlamına gelmez. Süreç kararlıdır ancak mevcut teknolojisi veya yöntemi itibarıyla yetersizdir.
Sorunun kaynağının özel bir hata mı yoksa sistemin kendi kapasite sınırı mı olduğunu tespit etmek için.
4
Uygun iyileştirme aksiyonunu seç.
Sadece genel nedenler bulunduğu için, anlık müdahale yerine tüm sistemin iyileştirilerek doğal değişkenliğin (standart sapmanın) daraltılması gerekir.
Kontrol altındaki bir sürece anlık müdahale etmek, değişkenliği daha da artırarak durumu kötüleştirir.

Anahtar Kavram

Süreç Kontrolü ve Süreç Yeterliliği Arasındaki Fark
Bu soruyu puanla

Konular

Kontrol Grafikleri Teorisi ve İstatistiksel Hata Tipleri

Bu konudan daha fazla soru