Soru

Zorluk: OrtaAçıklanan Varyans ve Birikimli Varyans Oranları

Bir kamu yönetimi uzmanı, illerin sosyoekonomik gelişmişlik düzeyini belirlemek amacıyla 55 farklı değişken üzerinden Temel Bileşenler Analizi (TBA) uygulamaktadır. Değişkenlerin farklı ölçüm birimlerine sahip olması nedeniyle analiz korelasyon matrisi üzerinden gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen özdeğerler (λi\lambda_i) büyükten küçüğe doğru aşağıdaki tabloda verilmiştir:

BileşenÖzdeğer (λ\lambda)
1. Bileşen2402{}40
2. Bileşen1201{}20
3. Bileşen0800{}80
4. Bileşen0400{}40
5. Bileşen0200{}20

Buna göre, ilk iki temel bileşenin toplam varyansı açıklama oranı (birikimli varyans oranı) yüzde kaçtır?

  1. 72Cevap
  2. B
    48
  3. C
    36
  4. D
    90
  5. E
    82

Cevap

İlk iki temel bileşenin birikimli varyans oranı %72'dir.
Korelasyon matrisi üzerinden yapılan bir Temel Bileşenler Analizi'nde toplam varyans, değişken sayısına (bu soruda p=5p=5) eşittir. Birikimli varyans oranı hesaplanırken, dikkate alınan bileşenlerin özdeğerleri toplanır ve toplam varyansa bölünür. İlk iki bileşenin özdeğerleri toplamı 240+120=3602{}40 + 1{}20 = 3{}60 olup, bu değerin toplam varyansa oranı 360/500=0723{}60 / 5{}00 = 0{}72 yani %72\%72 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam varyansı belirle
Toplam Varyans = 5005{}00
Korelasyon matrisi kullanıldığında toplam varyans, değişken sayısına (p=5p=5) veya özdeğerlerin toplamına (matrisin izi) eşittir: 240+120+080+040+020=5002{}40 + 1{}20 + 0{}80 + 0{}40 + 0{}20 = 5{}00.
2
İlk iki bileşenin açıkladığı varyans toplamını hesapla
3603{}60
Birikimli varyans istendiği için ilk iki özdeğer toplanır: λ1+λ2=240+120=360\lambda_1 + \lambda_2 = 2{}40 + 1{}20 = 3{}60.
3
Birikimli varyans oranını hesapla
0720{}72 veya %72\%72
Hesaplanan toplam, genel toplam varyansa bölünür: 360/500=0723{}60 / 5{}00 = 0{}72.

Anahtar Kavram

Temel Bileşenler Analizinde birikimli varyans oranı, seçilen ilk kk bileşene ait özdeğerlerin toplamının, tüm özdeğerlerin toplamına (matrisin izine) bölünmesiyle hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Korelasyon matrisi yerine kovaryans matrisi kullanılsaydı toplam varyansın nasıl değişeceğini ve bunun sonuçları nasıl etkileyeceğini düşününüz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla