Bir ziraat mühendisi, 4 farklı sulama sisteminin (muamele) buğday rekoltesi üzerindeki etk… — KPSS İstatistik

Bir ziraat mühendisi, $4$ farklı sulama sisteminin (muamele) buğday rekoltesi üzerindeki etkisini incelemek istemektedir. Toprak yapısındaki farklılıkların rekolteyi etkileyebileceğini düşünen mühendis, deneyi $5$ farklı tarım arazisinde (blok) yürütmüştür.

Elde edilen verilerle yapılan varyans analizi sonucunda;
- Genel Kareler Toplamı (Genel KT): $380$
- Muamele Kareler Toplamı (Muamele KT): $160$
- Blok Kareler Toplamı (Blok KT): $140$

olarak bulunmuştur.

Rastgele blok tasarımı modeline göre, bu deneye ait Hata Kareler Toplamı (Hata KT) değeri aşağıdakilerden hangisidir?

80Cevap
B
220
C
240
D
300
E
680

Cevap

Rastgele blok tasarımı (RBD) istatistiksel modelinde veri setindeki toplam varyans üç ana bileşene ayrıştırılır: Muamele etkisi, Blok etkisi ve Hata. Bu durum formül olarak

\text{Genel KT} = \text{Muamele KT} + \text{Blok KT} + \text{Hata KT}

şeklinde ifade edilir. Araştırmadaki Hata KT'yi bulmak için bilinen değerler üzerinden

\text{Hata KT} = 380 - 160 - 140

işlemi yapılır ve sonuç 80 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

Rastgele blok tasarımı modeli için kareler toplamının toplanabilirlik denklemini yazma.

Genel KT = Muamele KT + Blok KT + Hata KT

Rastgele blok tasarımında genel varyasyon; muamelelerden, bloklardan ve rastgele hatadan kaynaklanan varyasyonların toplamıdır.

Hata Kareler Toplamı'nı (Hata KT) hesaplamak için formülü yeniden düzenleme.

Hata KT = Genel KT - Muamele KT - Blok KT

Bilinmeyen hata terimini bulmak için, ölçülebilen varyans kaynakları genel toplamdan çıkarılmalıdır.

Verilen sayısal değerleri denklemde yerine koyarak çıkarma işlemini gerçekleştirme.

Hata KT = 380 - 160 - 140 = 80

Değerler formüle yerleştirildiğinde modele ait saf deneysel hata varyans payı hesaplanmış olur.

Anahtar Kavram

Rastgele blok tasarımında kareler toplamlarının ayrıştırılması (Toplanabilirlik İlkesi)

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru