Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumuna (MKE) ait bir mühimmat fabrikasında, üretilen kovanların boy uzunlukları ve kontrol grafikleri kullanılarak izlenmektedir. Kalite kontrol birimine yeni atanan bir mühendis, süreç verilerinden standart istatistiksel formüllerle hesaplanan Üst Kontrol Sınırı (ÜKS) ve Alt Kontrol Sınırı (AKS) değerlerinin, şartnamede istenen teknik spesifikasyon (tolerans) sınırlarından daha geniş bir aralığa yayıldığını fark etmiştir.
Mühendis, şartnameye uymayan hatalı ürünlerin gözden kaçmasını engellemek amacıyla kontrol grafiğindeki istatistiksel kontrol sınırlarını iptal etmiş ve yerine şartnamede yer alan alt ve üst spesifikasyon sınırlarını çizerek süreci bu yeni çizgilere göre değerlendirmeye başlamıştır.
İstatistiksel kalite kontrol teorisine göre, mühendisin bu uygulamasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Kontrol sınırları sürecin doğal (genel nedenli) değişkenliğini yansıtırken spesifikasyon sınırları tasarım gereksinimleridir; bu sınırların birbiri yerine kullanılması sürecin istatistiksel olarak kontrol altında olup olmadığının anlaşılamamasına yol açar.Cevap
- BSpesifikasyon sınırlarının kontrol sınırları olarak kullanılması, sürecin doğal yeteneğini artırarak kontrol grafiğinin hatalı ürünleri önceden tespit etme gücünü yükseltir.
- CSınırların spesifikasyon değerlerine çekilerek daraltılması, süreç kontrol altındayken gereksiz yere müdahale edilmemesini sağlar ve Tip I () hatasını ortadan kaldırır.
- DBu uygulama, grafikte gözlenen şansa bağlı (genel) dalgalanmaları atanabilen (özel) nedenlerden kesin bir şekilde ayırarak yalnızca sistemsel arızaların tespit edilmesini kolaylaştırır.
- ETolerans sınırlarının kontrol grafiğinde kullanılması istatistiksel olarak geçerlidir ancak bu işlemin alt grup varyansına duyarlı olan ve grafiklerinde yapılması gerekirdi.