Bir devlet hastanesinin kan transfüzyon merkezinde, kan ürünlerinin saklandığı soğutucu dolapların iç sıcaklık değerleri saatlik olarak ölçülmekte ve istatistiksel kalite kontrol grafikleri kullanılarak izlenmektedir. İlgili sağlık yönetmeliğine göre, kan ürünlerinin bozulmaması için dolap sıcaklığının ile arasında olması (spesifikasyon sınırları) zorunludur.
Kalite birimi tarafından son bir aylık sıcaklık verileriyle oluşturulan kontrol grafiği incelendiğinde; örneklem istatistiklerine ait tüm noktaların alt ve üst kontrol sınırları ( ve ) içinde kaldığı ve grafikte herhangi bir sistematik (özel) örüntü bulunmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, veri setinden hesaplanan kontrol sınırlarının genişliğinin, yönetmelikte belirtilen spesifikasyon sınırlarının dışında kaldığı ('den daha düşük ve 'den daha yüksek değerleri kapsadığı) görülmüştür.
Bu duruma ilişkin olarak istatistiksel kalite kontrol prensipleri bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- Süreç istatistiksel olarak kontrol altındadır; ancak genel (şansa bağlı) nedenlerden kaynaklanan doğal değişkenlik yüksek olduğu için süreç yeterli (muktedir) değildir.Cevap
- BSüreçte özel (atanabilir) nedenli değişkenlikler etkin olduğu için süreç istatistiksel olarak kontrol dışına çıkmıştır ve acil düzeltici eylem başlatılmalıdır.
- CSürecin yönetmeliklere uygun olarak izlenebilmesi için hesaplanan istatistiksel kontrol sınırları spesifikasyon sınırlarıyla eşitlenerek grafik yeniden tanımlanmalıdır.
- DTüm noktalar kontrol sınırları içinde yer aldığından süreç hem istatistiksel olarak kontrol altındadır hem de kan ürünleri spesifikasyon gereksinimlerini tam olarak karşılamaktadır.
- EKontrol sınırlarının spesifikasyon sınırlarının dışına taşması, sürecin izlenmesinde sisteme gereksiz yere müdahale edildiğini ve Tip I hatanın işlendiğini göstermektedir.