Soru

Zorluk: KolayTabakalı Örneklemede Dağıtım Yöntemleri

Milli Eğitim Bakanlığı, bir ildeki öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla tabakalı rastgele örnekleme yöntemiyle bir araştırma yapmayı planlamaktadır. Kitleyi oluşturan kademeler ve bu kademelerdeki öğretmen sayıları (NhN_h) aşağıda verilmiştir:

KademeÖğretmen Sayısı (NhN_h)
İlkokul40004000
Ortaokul60006000
**Toplam (NN)****1000010000**

Araştırma kapsamında toplam n=800n = 800 kişilik bir örneklem seçilmesi kararlaştırılmıştır. Orantılı dağıtım (proportional allocation) yöntemi kullanıldığına göre, ortaokul kademesinden seçilmesi gereken öğretmen sayısı (n2n_2) kaçtır?

  1. A
    320
  2. B
    400
  3. 480Cevap
  4. D
    600
  5. E
    800

Cevap

Orantılı dağıtım yöntemine göre ortaokul kademesinden seçilmesi gereken öğretmen sayısı 480'dir.
Orantılı dağıtım yönteminde, bir tabakadan alınacak örneklem sayısı (nhn_h), kitledeki tabaka büyüklüğünün (NhN_h) toplam kitle büyüklüğüne (NN) oranının toplam örneklem hacmi (nn) ile çarpılmasıyla bulunur. Ortaokul kademesi kitle toplamının %60'ını oluşturduğu için (6000/100006000/10000), 800 kişilik örneklemin %60'ı olan 480 kişi bu tabakadan seçilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Orantılı dağıtım formülünü belirleyin.
nh=n×NhNn_h = n \times \frac{N_h}{N}
Orantılı dağıtımda her tabakadan seçilecek birim sayısı, o tabakanın kitledeki ağırlığı ile doğru orantılıdır.
2
Ortaokul tabakası (N2=6000N_2 = 6000) için verileri formülde yerine koyun.
n2=800×600010000n_2 = 800 \times \frac{6000}{10000}
Toplam örneklem hacmi (n=800n=800), toplam kitle hacmi (N=10000N=10000) ve ortaokul öğretmen sayısı (N2=6000N_2=6000) kullanılarak hesaplama yapılır.
3
Matematiksel işlemi tamamlayın.
n2=800×0,6=480n_2 = 800 \times 0,6 = 480
0,6 oranı, ortaokul öğretmenlerinin tüm kitle içindeki payını temsil eder.

Anahtar Kavram

Orantılı Dağıtım (Proportional Allocation)

İpuçları

1
Orantılı dağıtımda tabakadan seçilecek örnek sayısı, o tabakanın toplam kitle içindeki oranıyla belirlenir.
2
Ortaokul kademesi 10.000 kişilik toplam kitlenin ne kadarını oluşturuyor? Bu oranı bulun.
3
n2=n×(N2/N)n_2 = n \times (N_2 / N) formülünü kullanarak 800'ün %60'ını hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle tabaka standart sapmalarının farklı olduğu bir durumda 'Neyman Dağıtımı'nın nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce örnekleme oranını (f=n/N=800/10000=0,08f = n/N = 800/10000 = 0,08) bulup, ardından bu oranı ilgili tabaka büyüklüğü ile çarparak (6000×0,08=4806000 \times 0,08 = 480) sonuca gidebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla