Soru

Zorluk: OrtaHolt Çift Üstel Düzleştirme Yöntemi (Trend İçeren Seriler)

Bir büyükşehrin aylık toplu taşıma kartı dolum tutarları (milyon TL) trend bileşeni içeren Holt çift üstel düzleştirme yöntemiyle analiz edilmektedir. Seriye ilişkin parametreler ve son gözlem değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Parametre / GözlemDeğer
t−1t-1 Dönemi Düzey Tahmini (Lt−1L_{t-1})800800
t−1t-1 Dönemi Trend Tahmini (Tt−1T_{t-1})2020
tt Dönemi Gözlenen Değer (yty_t)850850
Düzey Düzleştirme Katsayısı (α\alpha)0,40,4
Trend Düzleştirme Katsayısı (β\beta)0,20,2

Bu bilgilere göre, Holt yöntemi kullanılarak hesaplanan t+1t+1 dönemi için öngörü değeri (Ft+1F_{t+1}) aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 854,4854,4Cevap
  2. B
    848,4848,4
  3. C
    840,0840,0
  4. D
    832,0832,0
  5. E
    852,0852,0

Cevap

Holt çift üstel düzleştirme yöntemiyle hesaplanan öngörü değeri 854,4854,4 milyon TL'dir.
Verilen parametreler Holt yönteminin standart formüllerine uygulandığında; önce düzey Lt=832L_t = 832 olarak güncellenir, ardından bu yeni düzey bilgisiyle trend Tt=22,4T_t = 22,4 olarak hesaplanır. Bir sonraki dönem öngörüsü bu iki değerin toplamı olan 854,4854,4 değerine eşittir.

Adım Adım Çözüm

1
tt dönemi için düzey güncellemesini (LtL_t) hesaplayınız.
Lt=0,4×850+(1−0,4)×(800+20)=340+492=832L_t = 0,4 \times 850 + (1 - 0,4) \times (800 + 20) = 340 + 492 = 832
Holt yönteminde düzey, mevcut gözlem ile bir önceki dönemin beklenen değerinin (düzey + trend) ağırlıklı ortalamasıdır.
2
tt dönemi için trend güncellemesini (TtT_t) hesaplayınız.
Tt=0,2×(832−800)+(1−0,2)×20=0,2×32+16=6,4+16=22,4T_t = 0,2 \times (832 - 800) + (1 - 0,2) \times 20 = 0,2 \times 32 + 16 = 6,4 + 16 = 22,4
Trend güncellemesi, düzeydeki değişim ile bir önceki trend tahmininin ağırlıklı ortalaması alınarak yapılır.
3
t+1t+1 dönemi için öngörü değerini (Ft+1F_{t+1}) hesaplayınız.
Ft+1=Lt+1×Tt=832+22,4=854,4F_{t+1} = L_t + 1 \times T_t = 832 + 22,4 = 854,4
Gelecek dönem öngörüsü, en güncel düzey değerine trendin eklenmesiyle elde edilir.

Anahtar Kavram

Holt Çift Üstel Düzleştirme (Doğrusal Trend Modeli)

Daha Fazla Pratik

Verilerde mevsimsellik de olsaydı Holt-Winters yöntemine geçiş yapılması gerektiğini unutmayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla