Soru

Zorluk: ZorYokluklara İzin Verilen EOQ Modeli

Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ), havalimanlarındaki radar sistemlerinin periyodik bakımında kullanılan özel bir sensör modülünü dışarıdan tedarik etmektedir. Bu modül için yıllık talep 13501350 adettir.

Sensörlerin her bir siparişi için hazırlık (tedarik) maliyeti 40004000 TL'dir. İşletme, depo kapasite kısıtları ve operasyonel esneklik sebebiyle yokluklara (planlı bekleyen siparişlere) izin veren Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) modelini kullanmaktadır.

Bir adet sensör modülünün **33 aylık (çeyrek dönem)** elde bulundurma maliyeti 270270 TL, karşılanamayan talepten doğan **33 aylık** yokluk (bekleyen sipariş) maliyeti ise 480480 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin bu sensör modülü için her bir sipariş döngüsünde katlanacağı maksimum yokluk (bekleyen sipariş) miktarı (SS^*) kaç adettir?

  1. A
    36
  2. 45Cevap
  3. C
    80
  4. D
    90
  5. E
    125

Cevap

Maksimum yokluk (bekleyen sipariş) miktarı 4545 adettir.
Doğru sonuca ulaşmak için öncelikle 33 aylık periyotlarla verilen maliyetlerin yıllık bazda eşitlenmesi gerekmektedir. Yıllık elde bulundurma maliyeti (hh) 270×4=1080270 \times 4 = 1080 TL, yıllık yokluk maliyeti (pp) ise 480×4=1920480 \times 4 = 1920 TL'dir. Yokluklara izin veren optimum sipariş miktarı (QQ^*) formülü olan Q=2DKh×h+ppQ^* = \sqrt{\frac{2DK}{h}} \times \sqrt{\frac{h+p}{p}} denkleminde yerine konduğunda Q=125Q^* = 125 olarak bulunur. Maksimum yokluk miktarı (SS^*) formülü S=Q×hh+pS^* = Q^* \times \frac{h}{h+p} şeklindedir. İlgili değerler kullanıldığında S=125×10803000=45S^* = 125 \times \frac{1080}{3000} = 45 adet bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Zaman periyotlarını eşitleyerek yıllık maliyetleri bulma
Yıllık elde bulundurma maliyeti: h=270×4=1080h = 270 \times 4 = 1080 TL/yıl. Yıllık yokluk maliyeti: p=480×4=1920p = 480 \times 4 = 1920 TL/yıl.
Yıllık talep (D=1350D=1350) üzerinden işlem yapıldığı için tüm oranların yıllık bazda ifade edilmesi formül tutarlılığı için zorunludur.
2
Yokluklara izin veren EOQ modeli ile optimum sipariş miktarını (QQ^*) hesaplama
Q=2DKh×h+pp=2×1350×40001080×1080+19201920=10000×30001920=100×1.25=125Q^* = \sqrt{\frac{2DK}{h}} \times \sqrt{\frac{h+p}{p}} = \sqrt{\frac{2 \times 1350 \times 4000}{1080}} \times \sqrt{\frac{1080 + 1920}{1920}} = \sqrt{10000} \times \sqrt{\frac{3000}{1920}} = 100 \times 1.25 = 125 adet.
Optimum sipariş miktarı, bir döngüdeki toplam maksimum envanter hareketini verir ve yokluk miktarını bulmak için temel girdidir.
3
Maksimum yokluk (bekleyen sipariş) miktarını (SS^*) hesaplama
S=Q×(hh+p)=125×(10801080+1920)=125×10803000=125×0.36=45S^* = Q^* \times \left( \frac{h}{h+p} \right) = 125 \times \left( \frac{1080}{1080 + 1920} \right) = 125 \times \frac{1080}{3000} = 125 \times 0.36 = 45 adet.
Yokluk miktarı, optimum sipariş miktarının elde bulundurma maliyeti oranındaki parçasıdır (maliyet ne kadar yüksekse, yokluk o kadar az tutulur).

Anahtar Kavram

Yokluklara İzin Verilen Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) Modeli ve Maksimum Yokluk Miktarı (SS^*)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla