Varyans analizi uygulamalarında, araştırmacının tamamen rastgele tasarım yerine rastgele blok tasarımı tercih etmesi deneyin duyarlılığını (hassasiyetini) önemli ölçüde etkileyebilir.
Buna göre, rastgele blok tasarımında bloklamanın temel istatistiksel mantığı ve ideal blokların oluşturulma biçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- İlgilenilmeyen bir bozucu faktörden kaynaklanan varyansı hata varyansından ayıklayarak deneysel hatayı küçültmek amacıyla, blok içi birimler olabildiğince homojen, bloklar arası ise heterojen oluşturulmalıdır.Cevap
- BDeneyin hata serbestlik derecesini tamamen rastgele tasarıma göre daha yüksek tutarak istatistiksel gücü artırmak amacıyla, blokların kendi içinde farklılık gösteren (heterojen) birimlerden seçilmesi sağlanmalıdır.
- CBlok değişkenini araştırmanın ana faktörlerinden biri olarak modelleyip ana etkisini test edebilmek amacıyla, her bir blok içindeki deneme birimleri evrenin tüm heterojenliğini yansıtacak şekilde oluşturulmalıdır.
- DDeneme birimlerinin muamelelere yanlılık olmadan atanmasını garanti altına almak amacıyla, bloklar arasındaki farklılıklar minimize edilmeli ve tüm blokların birbiriyle olabildiğince benzer (homojen) olması sağlanmalıdır.
- EDeneydeki sabit ve şansa bağlı (tesadüfi) etkilerin birbirinden kesin olarak ayrıştırılabilmesi amacıyla, her blokta tüm muamele düzeyleri kullanılarak blok içi hata varyansı maksimize edilmelidir.
Cevap
İlgilenilmeyen bir bozucu faktörden kaynaklanan varyansı hata varyansından ayıklayarak deneysel hatayı küçültmek amacıyla, blok içi birimler olabildiğince homojen, bloklar arası ise heterojen oluşturulmalıdır.
Doğru seçenek, rastgele blok tasarımının temel işlevini (hata varyansını küçültmek) ve başarılı bir bloklama uygulamasının altın kuralını (blok içi homojenlik ve bloklar arası heterojenlik) eksiksiz olarak ifade etmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yerel Kontrol (Bloklama) İlkesi ve Blok İçi Homojenlik