Bir araştırmada hedef kitle, her biri adet gözlem biriminden oluşan eşit büyüklükteki doğal kümelere ayrılmıştır. Yapılan detaylı varyans analizinde, her bir kümenin kendi içindeki ortalamasının, kitlenin genel ortalamasına tam olarak eşit olduğu (kümeler arası varyansın sıfır olduğu) tespit edilmiştir.
Buna göre, bu kitle üzerinden yapılacak bir tek aşamalı küme örneklemesi tasarımı için küme içi korelasyon katsayısı () ve bu tasarımın basit rastgele örneklemeye (BRÖ) göre etkinliği hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- katsayısı değerini alır, tasarım etkisi () sıfır olur ve küme örneklemesi basit rastgele örneklemeye göre maksimum etkinliğe ulaşır.Cevap
- BKümeler arası fark bulunmadığı için katsayısı değerini alır, tasarım etkisi olacağından iki örnekleme yönteminin etkinliği birbirine eşittir.
- CHer küme kitleyi mükemmel temsil ettiği için katsayısı değerini alır ve tasarım etkisi en yüksek seviyeye çıkacağından etkinlik minimum düzeye iner.
- Dkatsayısı pozitif çıkar ancak kitle ortalaması kümeler arasında değişmediği için küme örneklemesinden ziyade tabakalı örnekleme ilkelerine uyulmuştur ve etkinlik düşüktür.
- EKümeler arası varyans hesaplanırken örnekleme birimi ile gözlem birimi aynı kabul edildiği için katsayısı anlamsızlaşır ve etkinlik karşılaştırması yapılamaz.
Cevap
katsayısı teorik alt sınırı olan değerini alır ve tasarım etkisi sıfırlandığı için küme örneklemesi BRÖ'ye göre mümkün olan en yüksek etkinliğe sahiptir.
Kümelerin ortalamasının kitle ortalamasına tam olarak eşit olması, kümeler arası varyansın sıfır () olduğu anlamına gelir. Varyans analizine dayalı formülde eşitliğinde yazıldığında sonucuna ulaşılır. Tasarım etkisi formülünde () bu değer yerine konduğunda sonuç çıkar. Varyansın sıfıra inmesi, küme örneklemesinin BRÖ'ye göre maksimum etkinliğe (hatasız tahmine) ulaştığını kesin olarak kanıtlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Küme İçi Korelasyon Katsayısının Teorik Alt Sınırı ve Etkinlik