Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİstatistiksel Kalite Kontrol Temel Kavramları

Bir kamu bankasının kredi onay biriminde, başvuruların değerlendirilme süreleri düzenli olarak Xˉ\bar{X} (ortalama) kontrol grafiği kullanılarak izlenmektedir. Yapılan analizlerde sürecin istatistiksel olarak kontrol altında olduğu ve sistemde yalnızca genel (şansa bağlı) nedenlerden kaynaklanan doğal bir değişkenlik bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak ilgili haftanın son iş gününde, alınan bir örneklemin ortalama işlem süresi tamamen rastlantısal dalgalanmaların etkisiyle Üst Kontrol Sınırı'nın (UCLUCL) üzerinde değer almıştır. Birim yöneticisi, bu durumu sürece etki eden dışsal bir sorun olarak değerlendirip işlemleri durdurmuş ve sistemde özel (atanabilir) bir neden aramaya başlamıştır.

Buna göre, istatistiksel kalite kontrol teorisi kapsamında yöneticinin sürece bu şekilde müdahale etmesiyle düştüğü hata türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tip I hata (Yanlış alarm)Cevap
  2. B
    Tip II hata (Eksik alarm)
  3. C
    Spesifikasyon sınırı ihlali
  4. D
    Özel (atanabilir) nedenli değişkenlik
  5. E
    Sistematik örnekleme hatası

Cevap

Tip I hata (Yanlış alarm)
İstatistiksel kalite kontrolünde Tip I hata (yanlış alarm veya üretici riski), süreç gerçekte kontrol altındayken (sadece şansa bağlı nedenler devredeyken) alınan bir örneklem değerinin tamamen olasılıksal sebeplerle kontrol sınırları dışına çıkması ve sürecin kontrolden çıktığına karar verilip sürece gereksiz yere müdahale edilmesidir. Parçada yöneticinin şansa bağlı bir dalgalanmayı özel (atanabilir) bir neden sanıp sistemi durdurması tam olarak bu hata türünü tanımlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Problemde verilen istatistiksel durum analiz edilir.
Sürecin gerçekte kontrol altında olduğu ve sadece şansa bağlı değişkenlik barındırdığı saptanır.
Hatanın türünü belirlemek için sistemin fiili durumunun netleştirilmesi gerekir.
2
Kontrol grafiğindeki sapmanın kaynağı ve yöneticinin tepkisi incelenir.
Rastlantısal bir dalgalanmanın yönetici tarafından özel bir neden olarak algılanıp sürece gereksiz müdahale edildiği belirlenir.
Kalite kontrol teorisinde insan veya sistem kararlarının sonuçları spesifik terimlerle ifade edilir.
3
Tespit edilen durum istatistiksel hata literatürü ile eşleştirilir.
Doğru hipotezin (süreç kontrol altında) yanlışlıkla reddedilmesi durumu olan Tip I hata teşhis edilir.
Süreç kontrol altındayken yapılan yersiz müdahale 'yanlış alarm' yani Tip I hatadır.

Anahtar Kavram

İstatistiksel Kalite Kontrolde Tip I ve Tip II Hatalar (Yanlış Alarm / Eksik Alarm)
Bu soruyu puanla

Konular

İstatistiksel Kalite Kontrol Temel Kavramları

Bu konudan daha fazla soru