Examkin

Soru

Zorluk: ZorSabit (Model I) ve Şansa Bağlı (Model II) Etkili Modeller

Bir e-ticaret platformunun veri analisti, platformda satış yapan on binlerce farklı satıcının teslimat performansının müşteri memnuniyet puanı üzerindeki etkisini incelemek istemektedir. Satıcıların genel davranış örüntüsünü ve puanlardaki değişkenliğin ne kadarının satıcı farklılıklarından kaynaklandığını belirlemek amacıyla, sisteme kayıtlı tüm satıcılar arasından rastgele 12 satıcı seçmiş ve her birinin rastgele 10'ar siparişine ait memnuniyet puanlarını kaydederek tek yönlü varyans analizi yapmıştır. Buna göre, araştırmacının kurduğu istatistiksel model ve özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Kurulan model şansa bağlı etkili modeldir (Model II) ve sınanan sıfır hipotezi, satıcı faktör düzeylerinin kitleye ait varyans bileşeninin sıfır olduğu (H0:στ2=0H_0: \sigma^2_\tau = 0) şeklindedir.Cevap
  2. B
    Tasarım sabit etkili modeldir (Model I); çünkü analizde her bir satıcının memnuniyet üzerindeki spesifik etkisi (τi\tau_i) ve bu etkilerin sıfıra eşit olup olmadığı (H0:τi=0H_0: \tau_i = 0) test edilmektedir.
  3. C
    Model şansa bağlı etkili yapıda (Model II) kurulmuş olsa da, varyans analizinde test edilen sıfır hipotezi istisnasız olarak seçilen 12 satıcının grup ortalamalarının eşitliğidir (H0:μ1=⋯=μ12H_0: \mu_1 = \dots = \mu_{12}).
  4. D
    Bu tasarımdan elde edilen istatistiksel bulgular kitleye genellenemez; varyans analizi sonuçları yalnızca gözlemlenen 12 faktör düzeyi (satıcı) için geçerlidir.
  5. E
    Modele ait temel analitik amaç, tüm satıcı kitlesinin varyans bileşenini tahmin etmekten ziyade, deneydeki 12 satıcının genel ortalamadan sapma miktarlarını tek tek tahmin etmektir.

Cevap

Araştırmanın şansa bağlı etkili model (Model II) yapısında olduğu ve sıfır hipotezinin kitle varyans bileşeninin sıfıra eşitliğini (H0:στ2=0H_0: \sigma^2_\tau = 0) sınadığını belirten seçenek doğrudur.
Deney tasarımında, faktör düzeyleri (satıcılar) daha büyük bir popülasyondan rastgele seçildiği için bu bir şansa bağlı etkili modeldir (Model II). Sabit etkili modellerin (Model I) aksine, şansa bağlı etkili modellerde amaç seçilen spesifik faktör düzeylerinin ortalamalarını karşılaştırmak değil, düzeylerin çekildiği kitlenin varyans bileşenini tahmin etmek ve anlamlılığını test etmektir. Dolayısıyla test edilen sıfır hipotezi H0:στ2=0H_0: \sigma^2_\tau = 0 olarak kurulur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki deneyin yapısını ve faktör düzeylerinin nasıl seçildiğini analiz et.
Araştırmacı, on binlerce satıcı arasından sadece ilgilendiği özel 12 satıcıyı seçmemiş, 'rastgele 12 satıcı' seçmiştir.
Faktör düzeylerinin araştırmacı tarafından özel olarak belirlenmesi (Sabit Model) ile rastgele seçilmesi (Şansa Bağlı Model) ayrımını yapabilmek için.
2
Belirlenen model türüne göre (Şansa Bağlı Etkili Model / Model II) doğru istatistiksel hipotezi ve genellenebilirlik durumunu tanımla.
Model II'de amaç spesifik düzeyleri (12 satıcı) karşılaştırmak değil, bu satıcıların temsil ettiği kitlenin (on binlerce satıcı) değişkenliğini ölçmektir. Bu yüzden hipotez varyans üzerinden (H0:στ2=0H_0: \sigma^2_\tau = 0) kurulur ve sonuçlar kitleye genellenir.
Modellerin istatistiksel varsayımları ve test ettikleri parametrelerin farklı olması.
3
Seçenekleri bu kurallara göre değerlendir.
Yalnızca modelin adını, amacını (kitle varyans bileşeni) ve hipotezini (H0:στ2=0H_0: \sigma^2_\tau = 0) doğru eşleştiren ifade belirlenir.
Çeldiriciler genellikle modelin adını doğru verip hipotezini yanlış vererek veya tam tersi hatalarla oluşturulur.

Anahtar Kavram

Sabit ve Şansa Bağlı Etkili Modellerin Varsayım ve Hipotez Farklılıkları
Bu soruyu puanla

Konular

Sabit (Model I) ve Şansa Bağlı (Model II) Etkili Modeller

Bu konudan daha fazla soru