Bir bakanlık müfettişi, vatandaş başvurularının sonuçlandırılma sürelerini (gün) incelemek üzere farklı bölge müdürlüğünden sırasıyla , , , ve hacimli (toplam ) bağımsız rastgele örneklemler çekmiştir. Yapılan ön incelemelerde verilerin normal dağılım göstermediği ve bölge müdürlüklerine ait varyansların homojenlik varsayımını sağlamadığı tespit edilmiştir.
Buna göre, müfettişin kullanması gereken en uygun istatistiksel analiz yöntemi ve bu yöntemin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Analizde Kruskal-Wallis testi kullanılmalıdır ve yeterli örneklem hacimlerinde hesaplanan test istatistiği serbestlik dereceli Ki-kare () dağılımına yakınsar.Cevap
- BAnalizde Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmalı, varsayım ihlalleri göz ardı edilerek gruplar arası farklılıkların tespiti için Tukey HSD testi uygulanmalıdır.
- CVaryansların heterojen olmasından dolayı Kruskal-Wallis testi yerine parametrik ANOVA uygulanmalı ve ikili karşılaştırmalar için varyansların eşitliğini varsayan Duncan çoklu aralık testi tercih edilmelidir.
- DAnalizde Kruskal-Wallis testi kullanılmalı ve bu testin yokluk hipotezi (), "En az iki bölge müdürlüğünün başvuru sonuçlandırma süreleri birbirinden farklıdır" şeklinde kurulmalıdır.
- EAnalizde Kruskal-Wallis testi seçilmeli ve elde edilen test istatistiği tablo değeri ile karşılaştırılırken serbestlik derecesi olarak alınmalıdır.
Cevap
Analizde Kruskal-Wallis testi kullanılmalıdır ve yeterli örneklem hacimlerinde hesaplanan H test istatistiği 4 serbestlik dereceli Ki-kare dağılımına yakınsar.
Araştırmada farklı bölge bulunduğundan ve normallik/varyans homojenliği varsayımları ihlal edildiğinden, Tek Yönlü ANOVA'nın nonparametrik karşılığı olan Kruskal-Wallis testi uygulanmalıdır. Her gruptaki örneklem hacmi yeterince büyük olduğu için testin istatistiği, serbestlik derecesi olan Ki-kare () dağılımı ile değerlendirilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kruskal-Wallis testinin kullanım şartları, test istatistiği dağılımı ve hipotez yapısı