Bir tedarik zinciri yöneticisi, piyasaya sürülecek yeni bir ürün için üretim kapasitesi belirleyecektir. Pazar araştırması sonucunda talebin 'Düşük', 'Orta' veya 'Yüksek' olabileceği belirlenmiş; ancak yönetici, geçmiş verilere veya öznel yargılara dayanarak bu talep durumlarının gerçekleşme olasılıkları hakkında hiçbir bilgiye sahip olamamıştır. Ayrıca, pazardaki talep dalgalanmalarının, yöneticinin kazancını minimize etmeye çalışan rasyonel ve bilinçli bir rakibin hamleleri olmadığı, tamamen doğal pazar dinamiklerinden kaynaklandığı varsayılmaktadır.
Bu karar verme ortamı ve kullanılabilecek analiz yöntemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Bu karar problemi bir 'Belirsizlik' ortamıdır. Karar verici, her bir talep durumu (doğa durumu) için ulaşılabilecek en yüksek getiri değerinden diğer getirileri çıkararak pişmanlık matrisini oluşturabilir ve maksimum pişmanlıkları minimize eden Savage ölçütünü uygulayabilir.Cevap
- BOrtamdaki belirsizlik nedeniyle yönetici, her bir üretim seviyesi için kazanç matrisinden fırsat kaybı matrisini oluşturduktan sonra, tüm alternatiflerin Beklenen Fırsat Kaybı (EOL) değerlerini hesaplayarak en küçük değerli stratejiyi seçmelidir.
- CKarar verici, pazar talebinin kendi kazancını doğrudan sınırlayan bir faktör olmasından dolayı problemi 'Çatışma (Oyun Teorisi)' ortamı olarak modellemeli ve çözüm için matriste eyer noktası (saddle point) aramalıdır.
- DKarar verici analizde Hurwicz ölçütünü tercih ederse, belirleyeceği iyimserlik katsayısını () her üretim alternatifinin en kötü sonucuna, kötümserlik katsayısını () ise en iyi sonucuna çarparak bir ağırlıklı ortalama bulmalıdır.
- EDoğa durumları (talep seviyeleri) birden fazla alternatife ayrıldığı için bu bir 'Risk' ortamıdır ve problem, şans düğümlerine eşit rastgele olasılıklar atanarak karar ağacı analizi ile geriye doğru çözülmelidir.
Cevap
Problemin bir Belirsizlik ortamı olduğunu ve bu ortamda her bir doğa durumu için en yüksek getiri referans alınarak oluşturulan pişmanlık matrisi üzerinden Savage (Minimax Pişmanlık) ölçütünün kullanılabileceğini belirten ifadedir.
Karar verme sürecinde doğa durumlarının gerçekleşme olasılıkları tamamen bilinmiyorsa ve karşılaştığımız durum akıllı bir rakibin hamlesi değilse, bu kesinlikle bir 'Belirsizlik' ortamıdır. Savage (Minimax Pişmanlık) ölçütü, belirsizlik ortamında kullanılan temel stratejilerden biridir. Bu ölçüt uygulanırken öncelikle her bir doğa durumu (sütun) için en yüksek getiri tespit edilir, ardından o sütundaki diğer tüm getiriler bu en yüksek değerden çıkarılarak bir fırsat kaybı (pişmanlık) matrisi oluşturulur. Son olarak her bir alternatif için maksimum pişmanlık belirlenip bunlar arasından en küçüğü seçilir. Doğru ifadede hem ortam tespiti hem de ölçütün hesaplama algoritması kusursuz şekilde tanımlanmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Karar Verme Ortamlarının Sınıflandırılması ve Belirsizlik Ölçütleri