Soru

Zorluk: OrtaTek Dönemli Olasılıklı Modeller (Gazeteci Çocuk)

Bir Halk Eğitim Merkezi, düzenleyeceği yıl sonu karma sergisi için özel bir "Sergi Kataloğu" hazırlatmaktadır. Katalogların kuruma birim basım maliyeti 4040 TL, sergi günü ziyaretçilere satış fiyatı ise 100100 TL olarak belirlenmiştir. Sergi sonunda satılamayan kataloglar, bir geri dönüşüm işletmesine birim başına 1010 TL bedelle iade edilebilmektedir. Sergi günü için katalog talebine ilişkin olasılık dağılımı aşağıda verilmiştir:

Katalog Talebi (DD)Olasılık P(D)P(D)
20200,200,20
40400,250,25
60600,250,25
80800,200,20
1001000,100,10

Buna göre, beklenen kârı maksimize etmek isteyen merkez yönetimi kaç adet katalog bastırmalıdır?

  1. A
    2020
  2. B
    4040
  3. 6060Cevap
  4. D
    8080
  5. E
    100100

Cevap

Beklenen kârı maksimize eden optimal katalog sayısı 6060 adettir.
Optimal sipariş miktarı belirlenirken öncelikle eksik kalma maliyeti (10040=60100 - 40 = 60) ve fazla kalma maliyeti (4010=3040 - 10 = 30) hesaplanır. Bu değerler kullanılarak kritik oran 60/(60+30)=0,66760 / (60 + 30) = 0,667 olarak bulunur. Kümülatif olasılık tablosuna bakıldığında, olasılığı bu değeri geçen ilk miktar 6060 adettir (F(60)=0,70F(60) = 0,70).

Adım Adım Çözüm

1
Eksik kalma (Underage) ve fazla kalma (Overage) maliyetlerini hesaplayınız.
Cu=10040=60C_u = 100 - 40 = 60 TL ve Co=4010=30C_o = 40 - 10 = 30 TL
Kritik oranı belirlemek için stokta bulunmamanın maliyeti (CuC_u) ile elde kalmanın maliyetinin (CoC_o) bilinmesi gerekir.
2
Kritik oran (Critical Ratio) değerini hesaplayınız.
Kritik Oran=CuCu+Co=6060+30=60900,667\text{Kritik Oran} = \frac{C_u}{C_u + C_o} = \frac{60}{60 + 30} = \frac{60}{90} \approx 0,667
Optimal hizmet seviyesi, eksik kalma maliyetinin toplam maliyetler içindeki payına eşittir.
3
Talep tablosu üzerinden kümülatif olasılıkları (F(D)F(D)) hesaplayınız.
F(20)=0,20F(20)=0,20; F(40)=0,45F(40)=0,45; F(60)=0,70F(60)=0,70; F(80)=0,90F(80)=0,90; F(100)=1,00F(100)=1,00
Kesikli dağılımlarda optimal miktar, kümülatif olasılığı kritik orana eşit veya ondan büyük olan ilk değerdir.
4
Optimal sipariş miktarını (QQ^*) belirleyiniz.
F(60)=0,700,667F(60) = 0,70 \geq 0,667 olduğu için Q=60Q^* = 60
6060 birimlik talep düzeyi, kümülatif olasılığı kritik oranı karşılayan en küçük talep değeridir.

Anahtar Kavram

Tek dönemli envanter modellerinde (Gazeteci Çocuk Problemi) kâr maksimizasyonu için marjinal analiz yapılarak kritik oran hesaplanır ve kümülatif talep dağılımı ile karşılaştırılır.

Daha Fazla Pratik

Stokta bulunmama durumunda ortaya çıkabilecek bir 'prestij kaybı' veya 'ceza maliyeti' eklendiğinde optimal miktarın nasıl değişeceğini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla