Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGames-Howell ve Tamhane Testleri (Varyansların Homojen Olmadığı Durumlar)

Bir halk sağlığı araştırmacısı, dört farklı fizyoterapi yönteminin hastaların iyileşme süreleri üzerindeki etkisini karşılaştırmak istemektedir. Çalışmaya dâhil edilen hasta sayıları gruplara göre sırasıyla 16, 20, 14 ve 18'dir. Elde edilen veriler üzerinde yapılan ön koşul testlerinde, verilerin normal dağılım varsayımını sağladığı ancak Levene testine göre grup varyanslarının homojen olmadığı (p=0,021p = 0,021) tespit edilmiştir. İyileşme süreleri açısından yöntemler arasında genel bir farklılık olup olmadığını sınamak için Welch ANOVA kullanılmış ve yöntemler arasında anlamlı bir fark olduğu sonucuna varılmıştır (p<0,05p < 0,05).

Bu araştırmacının, hangi spesifik fizyoterapi yöntemleri arasında anlamlı bir fark olduğunu tespit edebilmesi için aşağıdaki çoklu karşılaştırma (post-hoc) testlerinden hangisini kullanması istatistiksel açıdan en uygundur?

  1. A
    Tukey HSD testi
  2. B
    Fisher'ın LSD testi
  3. Games-Howell testiCevap
  4. D
    Dunnett testi
  5. E
    Scheffe testi

Cevap

Varyansların homojen olmadığı ve örneklem büyüklüklerinin farklı olduğu durumlarda en uygun seçenek Games-Howell testidir.
Araştırmada Levene testi sonucunun p<0,05p < 0,05 bulunması, grupların varyanslarının homojen olmadığını göstermektedir. Ayrıca, gruplardaki örneklem büyüklükleri (16, 20, 14, 18) birbirinden farklıdır. Hem varyansların heterojen olduğu hem de örneklem büyüklüklerinin eşit olmadığı durumlarda çoklu karşılaştırmalar (post-hoc) için varyans eşitliği varsayan standart testler (Tukey, LSD, Scheffe) kullanılamaz. Bu koşullar altında Tip I hata oranını doğru bir şekilde kontrol ederek en güvenilir sonuçları veren yöntem Games-Howell testidir.

Adım Adım Çözüm

1
Varyansların homojenliği varsayımını kontrol et
Levene testi sonucuna göre p=0,021<0,05p = 0,021 < 0,05 olduğundan varyansların homojen olmadığı (heteroskedastisite) tespit edilmiştir.
Kullanılacak çoklu karşılaştırma testinin temel varsayımlarından biri varyansların durumudur.
2
Örneklem büyüklüklerini değerlendir
Gruplardaki katılımcı sayıları (16, 20, 14, 18) birbirinden farklıdır (dengesiz tasarım).
Bazı post-hoc testleri yalnızca eşit örneklem büyüklüklerinde (dengeli tasarım) güvenilir sonuç verir.
3
Koşullara en uygun testi belirle
Games-Howell testi seçilir.
Games-Howell testi, özellikle varyansların heterojen olduğu ve gruplardaki gözlem sayılarının eşit olmadığı durumlar için geliştirilmiş güvenilir bir çoklu karşılaştırma yöntemidir.

Anahtar Kavram

Games-Howell Testi ve Varyans Homojenliği İhlali
Bu soruyu puanla

Konular

Games-Howell ve Tamhane Testleri (Varyansların Homojen Olmadığı Durumlar)

Bu konudan daha fazla soru