Soru

Zorluk: ZorMoment Çıkaran Fonksiyon (MGF) Yöntemi

Bir elektronik donanım üreticisinde, iki farklı alt bileşenin test edilme süreleri XX ve YY bağımsız rastgele değişkenleri ile ifade edilmektedir. Bu değişkenlerin moment çıkaran fonksiyonları sırasıyla aşağıdaki gibi verilmiştir:

MX(t)=e12t+2t2M_X(t) = e^{12t + 2t^2}
MY(t)=e15t+4,5t2M_Y(t) = e^{15t + 4,5t^2}

Bu iki bileşenden oluşan nihai ürünün toplam test ve onay maliyeti, zaman ve sabit giderler göz önüne alınarak W=3X2Y+10W = 3X - 2Y + 10 fonksiyonu ile modellenmektedir.

Moment çıkaran fonksiyonu (MGF) tekliği teoreminden yararlanarak, WW rastgele değişkeninin moment çıkaran fonksiyonu MW(t)M_W(t) ve standart sapması (σW\sigma_W) aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. A
    MW(t)=e16t+15t2M_W(t) = e^{16t + 15t^2} ve σW=30\sigma_W = \sqrt{30}
  2. B
    MW(t)=e16tM_W(t) = e^{16t} ve σW=0\sigma_W = 0
  3. MW(t)=e16t+36t2M_W(t) = e^{16t + 36t^2} ve σW=62\sigma_W = 6\sqrt{2}Cevap
  4. D
    MW(t)=e6t+36t2M_W(t) = e^{6t + 36t^2} ve σW=62\sigma_W = 6\sqrt{2}
  5. E
    MW(t)=e16t+36t2M_W(t) = e^{16t + 36t^2} ve σW=6\sigma_W = 6

Cevap

MW(t)=e16t+36t2M_W(t) = e^{16t + 36t^2} ve σW=62\sigma_W = 6\sqrt{2} değerlerini içeren seçenektir.
Verilen MX(t)M_X(t) ve MY(t)M_Y(t) fonksiyonları normal dağılıma aittir ve parametreleri sırasıyla μX=12,σX2=4\mu_X=12, \sigma_X^2=4 ile μY=15,σY2=9\mu_Y=15, \sigma_Y^2=9 olarak bulunur. W=3X2Y+10W = 3X - 2Y + 10 dönüşümünün MGF'si bağımsızlık özelliğinden ötürü MW(t)=e10tMX(3t)MY(2t)M_W(t) = e^{10t}M_X(3t)M_Y(-2t) kuralıyla hesaplanır. Veriler yerine konulduğunda sonuç e16t+36t2e^{16t+36t^2} çıkar. Elde edilen fonksiyonda varyansın yarısı 36'ya eşit olduğundan, σW2=72\sigma_W^2 = 72 ve σW=62\sigma_W = 6\sqrt{2} bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
XX ve YY rastgele değişkenlerinin dağılımlarını ve parametrelerini belirleyin.
Normal dağılımın M(t)=eμt+12σ2t2M(t) = e^{\mu t + \frac{1}{2}\sigma^2 t^2} yapısı kullanılarak: μX=12,12σX2=2    σX2=4\mu_X=12, \frac{1}{2}\sigma_X^2=2 \implies \sigma_X^2=4 ve μY=15,12σY2=4,5    σY2=9\mu_Y=15, \frac{1}{2}\sigma_Y^2=4,5 \implies \sigma_Y^2=9 bulunur.
MGF tekliği teoremi uyarınca bir rastgele değişkenin dağılımı ve parametreleri, moment çıkaran fonksiyonu yardımıyla kesin olarak tanımlanabilir.
2
W=3X2Y+10W = 3X - 2Y + 10 dönüşümü için MGF kuralını uygulayın.
MW(t)=E[et(3X2Y+10)]=e10tMX(3t)MY(2t)M_W(t) = E[e^{t(3X - 2Y + 10)}] = e^{10t} \cdot M_X(3t) \cdot M_Y(-2t) eşitliği elde edilir.
Bağımsız değişkenlerin doğrusal kombinasyonunun MGF'si, bireysel MGF'lerin uygun katsayılarla değerlendirilip çarpılmasıyla elde edilir.
3
MX(3t)M_X(3t) ve MY(2t)M_Y(-2t) ifadelerini hesaplayarak MW(t)M_W(t)'yi bulun.
MX(3t)=e12(3t)+2(3t)2=e36t+18t2M_X(3t) = e^{12(3t) + 2(3t)^2} = e^{36t + 18t^2}
MY(2t)=e15(2t)+4,5(2t)2=e30t+18t2M_Y(-2t) = e^{15(-2t) + 4,5(-2t)^2} = e^{-30t + 18t^2}
MW(t)=e10te36t+18t2e30t+18t2=e(10+3630)t+(18+18)t2=e16t+36t2M_W(t) = e^{10t} \cdot e^{36t+18t^2} \cdot e^{-30t+18t^2} = e^{(10 + 36 - 30)t + (18 + 18)t^2} = e^{16t + 36t^2}
Üstel fonksiyonların çarpımı kuralıyla üsler toplanarak nihai rastgele değişkenin moment çıkaran fonksiyonu oluşturulur.
4
Elde edilen MW(t)M_W(t) üzerinden standart sapmayı hesaplayın.
MGF yapısındaki t2t^2'nin katsayısı 12σW2\frac{1}{2}\sigma_W^2'ye eşittir. 12σW2=36    σW2=72\frac{1}{2}\sigma_W^2 = 36 \implies \sigma_W^2 = 72 elde edilir. Buradan standart sapma σW=72=62\sigma_W = \sqrt{72} = 6\sqrt{2} olarak bulunur.
MGF formülündeki katsayıların doğru eşleştirilmesiyle varyans ve standart sapma değerleri çıkarılır.

Anahtar Kavram

Bağımsız Rastgele Değişkenlerin Doğrusal Dönüşümleri ve MGF Yöntemi
Bu soruyu puanla