Bir malzeme bilimi uzmanı, yeni nesil bir seramik kompozitin dayanımını artırmak amacıyla 3 faktörlü (Fırınlama Sıcaklığı, Soğuma Hızı ve Katkı Oranı) ve her bir faktörün 3 düzeyde ele alındığı bir faktöriyel tasarım gerçekleştirmiştir. Uzman, nicel bir değişken olan 'Fırınlama Sıcaklığı' faktörünün ana etkisini doğrusal ve kuadratik bileşenlerine ayırarak incelemek ve 'Fırınlama Sıcaklığı' ile 'Soğuma Hızı' faktörleri arasındaki iki yönlü etkileşimin modele katkısını analiz etmek istemektedir.
Buna göre, varyans analizi (ANOVA) tablosunda 'Fırınlama Sıcaklığı' faktörünün kuadratik bileşenine ve bu iki faktör arasındaki iki yönlü etkileşime (Fırınlama Sıcaklığı Soğuma Hızı) ait serbestlik dereceleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
- A2 ve 4
- B1 ve 1
- C3 ve 9
- 1 ve 4Cevap
- E2 ve 8
Cevap
Sıcaklık faktörünün kuadratik bileşeninin serbestlik derecesi 1, Sıcaklık ve Soğuma Hızı arasındaki iki yönlü etkileşimin serbestlik derecesi ise 4'tür.
faktöriyel tasarımlarında her faktör 3 düzeyli olduğu için her bir ana etkinin toplam serbestlik derecesi 'dir. Faktörler nicel olduğunda bu 2 serbestlik derecesi, ortogonal polinomlar yardımıyla doğrusal (lineer) ve kuadratik (ikinci dereceden) olmak üzere her biri 1 serbestlik derecesine sahip iki bağımsız bileşene ayrılabilir. Dolayısıyla Fırınlama Sıcaklığı faktörünün kuadratik bileşeninin serbestlik derecesi 1'dir. İki faktörlü (iki yönlü) etkileşimin serbestlik derecesi ise bu iki faktörün serbestlik derecelerinin doğrudan çarpımına eşittir: . Bu nedenle doğru yanıt sırasıyla 1 ve 4'tür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
3^k Faktöriyel Tasarımlarda Serbestlik Derecesi ve Bileşenlere Ayırma