Soru

Zorluk: KolayFaktör Sayısını Belirleme Kriterleri

Bir kamu kurumu, kurumsal aidiyet duygusunu ölçmek amacıyla hazırlanan 66 maddelik bir anketi çalışanlarına uygulamıştır. Elde edilen veriler üzerinde yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonucunda korelasyon matrisinden hesaplanan özdeğerler (eigenvalues) aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

BileşenÖzdeğer
12,822,82
21,181,18
30,840,84
40,560,56
50,350,35
60,250,25

Kaiser (özdeğeri 11'den büyük olanlar) kriterine göre, bu veri setinden elde edilecek faktör sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    1
  2. 2Cevap
  3. C
    3
  4. D
    5
  5. E
    6

Cevap

İki faktörün belirlenmesi uygundur çünkü sadece ilk iki özdeğer 1'den büyüktür.
Kaiser kriteri uyarınca, faktör analizi sonucunda elde edilen özdeğerlerden 11 değerinden büyük olanlar faktör olarak korunur. Tabloda 2,822,82 ve 1,181,18 özdeğerleri bu kuralı karşıladığı için toplam 22 faktör belirlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kaiser kriterinin tanımını hatırla.
Kaiser kriterine göre özdeğeri (eigenvalue) 1,001,00 değerinden büyük olan her bileşen bir faktör olarak kabul edilir.
Bu kriter, bir faktörün en az bir değişken kadar varyans açıklaması gerektiği mantığına dayanır.
2
Verilen özdeğer tablosunu incele.
2,82>12,82 > 1, 1,18>11,18 > 1, 0,84<10,84 < 1, 0,56<10,56 < 1, 0,35<10,35 < 1, 0,25<10,25 < 1.
Tablodaki değerlerin hangilerinin eşik değer olan 11'in üzerinde olduğunu belirlemek gerekir.
3
Koşulu sağlayan değerleri say.
Toplamda 22 adet değer (2,822,82 ve 1,181,18) koşulu sağlamaktadır.
Faktör sayısı, kriteri karşılayan özdeğer sayısına eşittir.

Anahtar Kavram

Kaiser Kriteri (Özdeğer > 1)

İpuçları

1
Tablodaki özdeğerler (eigenvalues) sütununa odaklanın ve 1,001,00 sayısıyla karşılaştırın.
2
Kaiser kriterine göre, bir bileşenin faktör sayılabilmesi için özdeğerinin tam olarak kaçtan büyük olması gerektiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Elde edilen bu iki faktörün toplam varyansın yüzde kaçını açıkladığını hesaplayarak analizin gücünü değerlendirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yamaç Birikinti Grafiği (Scree Plot) çizilseydi, grafikteki kırılma (elbow) noktasından önceki noktalar sayılarak da benzer bir sonuca ulaşılabilirdi.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla