Soru

Zorluk: OrtaKanonik Ağırlıklar (Katsayılar) ve Yorumlanması

Bir bölgesel kalkınma ajansında görevli uzman, illerin ekonomik altyapı göstergeleri (XX seti) ile sosyal yaşam kalitesi (YY seti) arasındaki ilişkiyi Kanonik Korelasyon Analizi ile incelemektedir. Analiz sonucunda, en yüksek ilişkiyi temsil eden birinci kanonik değişken çifti için hesaplanan standartlaştırılmış kanonik ağırlıklar aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Değişken SetiDeğişken TanımıStandartlaştırılmış Kanonik Ağırlık
**XX Seti**X1X_1: Kişi Başına Elektrik Tüketimi0,25
X2X_2: Organize Sanayi Bölgesi Sayısı0,70
X3X_3: İnternet Abone Oranı0,15
**YY Seti**Y1Y_1: Bin Kişi Başına Düşen Hekim Sayısı0,80
Y2Y_2: Okur-Yazar Oranı0,35

Bu analiz sonuçlarına dayanarak yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

  1. XX seti içinde, ilgili kanonik değişkenin oluşumuna en yüksek göreceli katkıyı sağlayan değişken organize sanayi bölgesi sayısıdır.Cevap
  2. B
    Bin kişi başına düşen hekim sayısı (Y1Y_1) ile birinci kanonik değişken arasındaki ikili korelasyon katsayısı (kanonik yük) tam olarak 0,80 değerine eşittir.
  3. C
    Organize sanayi bölgesi sayısı (X2X_2) değişkenindeki toplam varyansın %70'i, elde edilen birinci kanonik değişken tarafından açıklanmaktadır.
  4. D
    Değişkenlerin ölçü birimleri birbirinden farklı olsa dahi, ham (standardize edilmemiş) kanonik ağırlıklar kullanılarak değişkenlerin önem sıralaması yapılabilir.
  5. E
    Birinci kanonik değişken çifti arasındaki kanonik korelasyon katsayısı, en yüksek ağırlık değerine sahip olan Y1Y_1 değişkeninin katsayısı (0,80) ile aynıdır.

Cevap

Ekonomik altyapı (XX) seti içerisinde, birinci kanonik değişkenin yapısına en yüksek göreceli katkıyı sağlayan değişken, en büyük standartlaştırılmış ağırlığa (0,70) sahip olan organize sanayi bölgesi sayısı değişkenidir.
Kanonik ağırlıklar, kanonik değişkenleri (latent değişkenler) oluşturmak için kullanılan doğrusal kombinasyonun katsayılarıdır. Standartlaştırılmış olmaları, değişkenlerin farklı ölçü birimlerinden arındırıldığını ve katsayıların büyüklüğüne bakılarak 'göreceli önem' sıralaması yapılabileceğini gösterir. XX setinde X2X_2 (0,70) en yüksek değere sahip olduğu için en yüksek katkıyı o sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen katsayıların türünü belirle.
Tabloda 'Standartlaştırılmış Kanonik Ağırlıklar' (standardized canonical weights) verilmiştir.
Yorumun hangi istatistiksel temele dayanacağını anlamak için katsayı türü kritiktir.
2
Standartlaştırılmış ağırlıkların anlamını analiz et.
Bu ağırlıklar, diğer değişkenler sabit tutulduğunda her bir değişkenin kanonik değişkenin (U veya V) değerini belirlemedeki eşsiz ve göreceli katkısını ifade eder.
Regresyondaki beta katsayılarına benzer şekilde, değişkenlerin göreceli önem sıralamasını yapmamızı sağlar.
3
Tablodaki değerleri karşılaştır.
XX seti için 0,70>0,25>0,150,70 > 0,25 > 0,15 olduğundan X2X_2 en önemli değişkendir. YY seti için 0,80>0,350,80 > 0,35 olduğundan Y1Y_1 en önemli değişkendir.
En yüksek mutlak değere sahip olan katsayı, ilgili set içindeki en etkili değişkeni gösterir.

Anahtar Kavram

Standartlaştırılmış kanonik ağırlıklar, orijinal değişkenlerin kanonik değişkenleri oluştururken sahip oldukları göreceli önem veya katkı paylarıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla