Soru

Zorluk: OrtaSpearman Sıra Korelasyon Katsayısı

Bir belediyenin fen işleri dairesinde görevli iki mühendis, yapılacak olan 5 farklı altyapı projesini (P1,P2,P3,P4,P5P_1, P_2, P_3, P_4, P_5) maliyet önceliğine göre 10 üzerinden puanlamıştır. Mühendislerin projelere verdikleri puanlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

ProjeMühendis AMühendis B
P1P_1108
P2P_2810
P3P_3109
P4P_466
P5P_545

Buna göre, mühendislerin değerlendirmeleri arasındaki uyumu ölçmek amacıyla hesaplanan Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı (ρ\rho) kaçtır?

  1. 0,675Cevap
  2. B
    0,500
  3. C
    0,600
  4. D
    0,325
  5. E
    1,000

Cevap

Mühendislerin puanlamaları arasındaki Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı 0,675 olarak hesaplanmıştır.
Veriler önce kendi içlerinde sıralanmış, Mühendis A'nın puanlarındaki beraberlik durumu (10, 10) için 1,5 sıra numarası kullanılmıştır. Ardından sıra farklarının kareleri toplamı (6,5) bulunarak n=5n=5 için Spearman formülüne yerleştirilmiş ve 0,675 sonucuna ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Değerleri sırala ve bağlı gözlemler (ties) için ortalama sıra numarasını belirle.
Mühendis A için 10 puan alan iki proje (P1P_1 ve P3P_3) 1. ve 2. sıraları paylaşır, ortalama sıra: (1+2)/2=1,5(1+2)/2 = 1,5. Diğerleri: 8 (3.), 6 (4.), 4 (5.). Sıralar A: [1,5;3;1,5;4;5][1,5; 3; 1,5; 4; 5]. Mühendis B için: 10 (1.), 9 (2.), 8 (3.), 6 (4.), 5 (5.). Sıralar B: [3,1,2,4,5][3, 1, 2, 4, 5].
Spearman korelasyonu ham veriler değil, verilerin sıra numaraları arasındaki ilişkiyi ölçer.
2
Sıra numaraları arasındaki farkları (did_i) ve farkların karelerini (di2d_i^2) hesapla.
d1:1,53=1,5d12=2,25d_1: 1,5 - 3 = -1,5 \rightarrow d_1^2 = 2,25; d2:31=2d22=4d_2: 3 - 1 = 2 \rightarrow d_2^2 = 4; d3:1,52=0,5d32=0,25d_3: 1,5 - 2 = -0,5 \rightarrow d_3^2 = 0,25; d4:44=0d42=0d_4: 4 - 4 = 0 \rightarrow d_4^2 = 0; d5:55=0d52=0d_5: 5 - 5 = 0 \rightarrow d_5^2 = 0.
Korelasyon katsayısı formülünde kullanılacak olan toplam fark karesi bileşenini bulmak gerekir.
3
Farkların karelerini topla.
di2=2,25+4+0,25+0+0=6,5\sum d_i^2 = 2,25 + 4 + 0,25 + 0 + 0 = 6,5.
Formüldeki pay kısmını oluşturmak için toplam alınır.
4
Spearman korelasyon formülünü uygula.
ρ=16×6,55(521)=139120=10,325=0,675\rho = 1 - \frac{6 \times 6,5}{5(5^2 - 1)} = 1 - \frac{39}{120} = 1 - 0,325 = 0,675.
Verilen n=5n=5 gözlem çifti için katsayıyı nihai haline getiririz.

Anahtar Kavram

Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla