Soru

Zorluk: Çok zorBernoulli Dağılımı
Olasılık teorisinde, bir XX rastgele değişkeninin moment çıkaran fonksiyonu (MGF) her tRt \in \mathbb{R} için
MX(t)=(1p)+pet(0<p<1)M_X(t) = (1-p) + p e^t \quad (0 < p < 1)
biçiminde tanımlanmaktadır.

Bu rastgele değişkene deterministik bir fonksiyon uygulanarak Y=2XY = 2^X şeklinde yeni bir rastgele değişken elde ediliyor.

Buna göre, YY rastgele değişkeninin varyansı (Var(Y)Var(Y)) aşağıdakilerden hangisine eşittir?

  1. A
    4p(1p)4p(1-p)
  2. B
    p2p^2
  3. p(1p)p(1-p)Cevap
  4. D
    p(1+p)p(1+p)
  5. E
    p\sqrt{p}

Cevap

Dönüştürülmüş YY rastgele değişkeninin varyansı p(1p)p(1-p) ifadesine eşittir.
Verilen moment çıkaran fonksiyon (MGF) XBernoulli(p)X \sim Bernoulli(p) dağılımına aittir. XX rastgele değişkeni yalnızca 00 ve 11 değerlerini alabildiğinden, bu iki nokta için 2X=X+12^X = X+1 eşitliği her zaman doğrudur. Varyansın doğrusal dönüşüm kuralına göre Var(X+1)=Var(X)Var(X+1) = Var(X) olur. Bernoulli dağılımının varyansı da p(1p)p(1-p) olduğundan, dönüştürülmüş değişkenin varyansı değişmez ve p(1p)p(1-p) kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen moment çıkaran fonksiyondan (MGF) XX rastgele değişkeninin dağılımını ve alabileceği değerleri belirlemek.
MX(t)=(1p)+petM_X(t) = (1-p) + p e^t fonksiyonu, başarı olasılığı pp olan Bernoulli dağılımının karakteristik yapısıdır. Bu nedenle XBernoulli(p)X \sim Bernoulli(p) olur ve XX değişkeni yalnızca 00 ve 11 değerlerini alır.
Bir rastgele değişkenin dağılımı, eğer mevcutsa, moment çıkaran fonksiyonu ile tekil (unique) olarak belirlenir.
2
Y=2XY = 2^X rastgele değişkeninin olasılık dağılımını (PMF) elde etmek.
X=0X=0 durumunda Y=20=1Y = 2^0 = 1 (Olasılık: 1p1-p)
X=1X=1 durumunda Y=21=2Y = 2^1 = 2 (Olasılık: pp)
Böylece YY değişkeninin kesikli olasılık dağılımı bulunmuş olur.
XX'in aldığı spesifik değerler üzerinden, tanımlanan üstel fonksiyon doğrudan dönüştürülerek YY'nin durumu saptanır.
3
YY rastgele değişkeninin beklenen değerini (E[Y]E[Y]) hesaplamak.
E[Y]=yP(Y=y)=1(1p)+2p=1p+2p=1+pE[Y] = \sum y \cdot P(Y=y) = 1 \cdot (1-p) + 2 \cdot p = 1 - p + 2p = 1 + p.
Varyans formülünün (Var(Y)=E[Y2](E[Y])2Var(Y) = E[Y^2] - (E[Y])^2) ikinci kısmı için birinci momente (beklenen değere) ihtiyaç vardır. (Alternatif olarak E[2X]=MX(ln2)E[2^X] = M_X(\ln 2) ile de aynı sonuç bulunur).
4
Y2Y^2'nin beklenen değerini (E[Y2]E[Y^2]) hesaplamak.
Y2Y^2 değerleri 12=11^2=1 ve 22=42^2=4 şeklindedir.
E[Y2]=1(1p)+4p=1p+4p=1+3pE[Y^2] = 1 \cdot (1-p) + 4 \cdot p = 1 - p + 4p = 1 + 3p.
Varyans formülünün ilk kısmı olan ikinci momenti bulmak zorunludur.
5
Var(Y)Var(Y) varyans değerini sonuca ulaştırmak ve alternatif yöntemi doğrulamak.
Var(Y)=(1+3p)(1+p)2=1+3p(1+2p+p2)=pp2=p(1p)Var(Y) = (1 + 3p) - (1 + p)^2 = 1 + 3p - (1 + 2p + p^2) = p - p^2 = p(1-p).
Varyans tanımı başarıyla uygulanmıştır. Ayrıca, X{0,1}X \in \{0,1\} iken 2X=X+12^X = X+1 lineer eşitliği geçerlidir. Buradan Var(2X)=Var(X+1)=Var(X)=p(1p)Var(2^X) = Var(X+1) = Var(X) = p(1-p) olduğu çok daha kısa yoldan teyit edilebilir.

Anahtar Kavram

Moment Çıkaran Fonksiyon ile Beklenen Değer ve Varyans Dönüşümleri

Alternatif Yöntem

E[Y]E[Y] ve E[Y2]E[Y^2] değerlerini doğrudan moment çıkaran fonksiyon kullanarak hesaplayabilirsiniz. E[Y]=E[2X]=E[eXln2]=MX(ln2)=1p+peln2=1p+2p=1+pE[Y] = E[2^X] = E[e^{X \ln 2}] = M_X(\ln 2) = 1 - p + p e^{\ln 2} = 1 - p + 2p = 1 + p. Benzer şekilde E[Y2]=E[4X]=MX(ln4)=1+3pE[Y^2] = E[4^X] = M_X(\ln 4) = 1 + 3p bulunur ve buradan doğrudan varyans hesaplanarak yine p(1p)p(1-p) sonucuna ulaşılır.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla