Soru

Zorluk: Kolayİşaret Testinde Büyük Örneklem Yaklaşımı

Bir kamu kurumunda çalışan 125125 personelin iş verimliliğini artırmak amacıyla bir hizmet içi eğitim programı düzenlenmiştir. Eğitim öncesi ve sonrası yapılan değerlendirmeler sonucunda elde edilen veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Gözlem SonucuPersonel Sayısı
Verimlilikte Artış (+)7070
Verimlilikte Azalış (-)3030
Verimlilik Düzeyi Değişmeyen (0)2525

Buna göre, işaret testi büyük örneklem yaklaşımı ve süreklilik düzeltmesi (0,50,5) kullanılarak hesaplanan ZZ test istatistiği değeri aşağıdakilerden hangisidir? (Z0,05=1,96Z_{0,05} = 1,96; Z0,01=2,33Z_{0,01} = 2,33)

  1. 3,90Cevap
  2. B
    4,00
  3. C
    1,25
  4. D
    1,95
  5. E
    2,15

Cevap

İşaret testi için hesaplanan ZZ istatistiği değeri 3,90'dır.
Doğru çözümde öncelikle verimliliği değişmeyen 25 kişi toplam 125 kişiden çıkarılarak analiz edilecek örneklem büyüklüğü n=100n=100 olarak belirlenir. Ardından binom dağılımının parametreleri kullanılarak beklenen değer 5050, standart sapma ise 55 bulunur. Pozitif işaretlerin sayısı (7070) ile beklenen değer arasındaki farktan süreklilik düzeltmesi (0,50,5) çıkarılıp standart sapmaya bölündüğünde 3,90 değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Örneklem hacminin (nn) belirlenmesi
n=70+30=100n = 70 + 30 = 100
İşaret testinde farkı sıfır olan (değişim göstermeyen) gözlemler analize dahil edilmez.
2
Beklenen değer (EE) ve standart sapmanın (σ\sigma) hesaplanması
E=n×0,5=50E = n \times 0,5 = 50; σ=n×0,5×0,5=5\sigma = \sqrt{n \times 0,5 \times 0,5} = 5
Büyük örneklem yaklaşımında binom dağılımı npnp ortalama ve npq\sqrt{npq} standart sapma ile normal dağılıma yakınsar.
3
ZZ test istatistiğinin süreklilik düzeltmesi ile hesaplanması
Z=70500,55=19,55=3,90Z = \frac{|70 - 50| - 0,5}{5} = \frac{19,5}{5} = 3,90
Kesikli bir dağılımdan sürekli bir dağılıma geçişte hata payını azaltmak için süreklilik düzeltmesi uygulanır.

Anahtar Kavram

İşaret testinde büyük örneklem yaklaşımı uygulanırken sıfır farklar dışlanmalı ve süreklilik düzeltmesi yapılmalıdır.
Bu soruyu puanla