Soru

Zorluk: OrtaKarar Verme Ortamları (Belirlilik, Belirsizlik, Risk, Çatışma)

Bir uluslararası hava yolu şirketi, filosuna katacağı yeni uçak tipini belirlemek için üç farklı modeli (Geniş Gövde, Dar Gövde, Karma) değerlendirmektedir. Şirketin elde edeceği kâr; küresel turizm talebinin "daralma", "durağan" veya "büyüme" eğiliminde olmasına bağlıdır. Şirket yönetimi, pazarın gelecekteki durumu hakkında herhangi bir olasılık dağılımı öngörememektedir.

Yönetim kurulu, her bir uçak modelinin farklı talep durumlarında sağlayacağı kârları hesaplamış; daha sonra her bir alternatif için en kötü talep koşulunda elde edilecek kârı tespit ederek, bu en düşük kârlar arasından en büyük değeri veren uçak modelini seçmeye karar vermiştir.

Yöneylem araştırması terminolojisine göre, bu şirketin içinde bulunduğu karar verme ortamı ve benimsediği karar ölçütü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Belirsizlik ortamı – Wald (Maximin) ölçütüCevap
  2. B
    Risk ortamı – Beklenen Değer ölçütü
  3. C
    Belirsizlik ortamı – Maximax (İyimserlik) ölçütü
  4. D
    Çatışma ortamı – Minimax ölçütü
  5. E
    Belirsizlik ortamı – Savage (Minimax Pişmanlık) ölçütü

Cevap

Şirketin içinde bulunduğu durum Belirsizlik ortamıdır ve kullandığı yöntem Wald (Maximin) ölçütüdür.
Karar teorisinde ortamlar; belirlilik, risk, belirsizlik ve çatışma olarak dörde ayrılır. Gelecekteki olayların olasılıklarının bilinmediği durumlar 'Belirsizlik Ortamı'dır. Bu ortamda karar verici karamsar bir tutum sergiliyorsa, her alternatifin verebileceği en kötü sonuçları (minimumları) bulur ve bu kötü sonuçların en iyisini (maksimumunu) tercih eder. Bu yönteme Wald veya Maximin (Kötümserlik) ölçütü adı verilir. Verilen senaryo bu iki kavramı da tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Karar verme ortamının metindeki verilere göre tespit edilmesi.
Ortam 'Belirsizlik Altında Karar Verme' olarak belirlenir.
Metinde yer alan 'herhangi bir olasılık dağılımı öngörememektedir' ifadesi, risk ortamını dışlayarak doğrudan belirsizlik ortamına işaret eder.
2
Karar vericinin uyguladığı seçim mantığının hangi ölçüte denk geldiğinin bulunması.
Ölçüt 'Wald (Maximin) Ölçütü' olarak tanımlanır.
Yönetim kurulunun önce 'en kötü talep koşulunda elde edilecek kârı' (minimum değerleri) tespit etmesi ve sonra bunlar arasından 'en büyük değeri' (maksimumu) seçmesi, Maximin (Kötümserlik) kuralının birebir tanımıdır.

Anahtar Kavram

Karar Verme Ortamları ve Belirsizlik Altında Karar Ölçütleri
Bu soruyu puanla