Examkin

Soru

Zorluk: Zor1909 Anayasa Değişiklikleri ve II. Meşrutiyet

18761876 tarihli Kanun-i Esasi’nin 19091909 yılında uğradığı kapsamlı anayasa değişiklikleri, Osmanlı Devleti'nde yürütme-yasama dengesini yeniden kurgulamış ve mutlak monarşiden parlamenter monarşiye geçişi hızlandırmıştır.

Buna göre, 19091909 anayasa değişikliklerinin Heyet-i Vükela'nın sorumluluğu ve padişahın Meclis-i Mebusan üzerindeki fesih yetkisi üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Heyet-i Vükela'nın siyasi sorumluluğu padişahtan Meclis-i Mebusan'a geçmiş; padişahın Meclis'i feshetme yetkisi ise Heyet-i Ayan'ın onayı ve üç ay içinde yeni seçim yapılması şartına bağlanarak kısıtlanmıştır.Cevap
  2. B
    Padişahın mutlak veto yetkisi korunurken, Heyet-i Vükela'nın hem padişaha hem de Meclis'e karşı sorumlu olduğu "ikili sorumluluk" sistemi getirilmiştir.
  3. C
    Hükümetin Meclis tarafından düşürülebilmesi için Padişah'ın ön onayı şart koşulmuş, fesih yetkisi ise sadece savaş hallerinde kullanılmak üzere sınırlandırılmıştır.
  4. D
    Meclis-i Mebusan'ın kendi başkanını seçme yetkisi elinden alınarak padişaha devredilmiş, buna karşılık sürgün yetkisini içeren 113.113. madde yürürlükten kaldırılmıştır.
  5. E
    Heyet-i Vükela'nın güvenoyu alması zorunluluğu getirilmiş ancak Meclis'in hükümeti düşürebilmesi için üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ve Padişah'ın tasdiki aranmıştır.

Cevap

Heyet-i Vükela'nın siyasi sorumluluğunun meclise geçmesi ve padişahın fesih yetkisinin Heyet-i Ayan onayı ile üç aylık seçim şartına bağlanması
Doğru seçenek, 1909 anayasa değişikliklerinin özünü teşkil eden iki temel unsuru doğru birleştirmiştir: Heyet-i Vükela artık meclise karşı sorumludur ve padişahın meclisi feshedebilmesi için Heyet-i Ayan'ın onayını alması ve seçimleri üç ay içinde yenilemesi gerekmektedir. Bu düzenleme, anayasayı mutlak bir monarşiden parlamenter bir monarşiye dönüştürmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Hükümetin sorumluluk yönünü belirlemek
Hükümet (Heyet-i Vükela), padişaha karşı sorumlu olmaktan çıkarılıp Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu hale getirilmiştir.
Parlamenter sistemin temel gereği olarak yürütmenin yasama önünde hesap verebilirliği sağlanmıştır.
2
Padişahın fesih yetkisindeki değişimi analiz etmek
Padişahın meclisi keyfi olarak feshetme yetkisi sonlandırılmış, bu yetki Heyet-i Ayan'ın onayına ve fesihten sonra 3 ay içinde yeni seçimlerin yapılması zorunluluğuna bağlanmıştır.
Yasama organının devamlılığını padişahın otoritesine karşı güvence altına almak.
3
Yan hakların ve diğer yetkilerin durumunu kontrol etmek
Padişahın sürgün yetkisi (113.113. madde) kaldırılmış, mutlak veto yetkisi geciktirici vetoya dönüştürülmüştür.
Bireysel özgürlüklerin korunması ve yasamanın padişah üzerindeki ağırlığının artırılması.

Anahtar Kavram

1909 Kanun-i Esasi Değişiklikleri ile Parlamenter Sisteme Geçiş

Daha Fazla Pratik

1909 değişiklikleri ile tanınan cemiyet kurma hürriyetinin Osmanlı siyasal hayatındaki çok partili döneme etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

1909 Anayasa Değişiklikleri ve II. Meşrutiyet

Bu konudan daha fazla soru