Soru

Zorluk: Zor1909 Anayasa Değişiklikleri ve II. Meşrutiyet

1876 Kanun-i Esasi'nin 19091909 değişiklikleri, Osmanlı siyasal sisteminde padişahın mutlak otoritesini kısıtlayarak meclis denetimine dayalı bir parlamenter monarşi yapısına geçişi sağlamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 19091909 değişiklikleri ile yürütme organının (Heyet-i Vükela) yasama organı (Meclis-i Mebusan) karşısındaki konumunda meydana gelen temel hukuksal değişimlerden biridir?

  1. Bakanlar Kurulu’nun padişah yerine Meclis-i Mebusan’a karşı sorumlu hale gelmesi ve meclisin güvenine dayanmasıCevap
  2. B
    Sadrazam ve bakanların padişah tarafından atanması usulünün kaldırılarak, doğrudan halk tarafından seçilmeye başlanması
  3. C
    Padişahın meclisi feshetme yetkisinin tamamen kaldırılarak, yasamanın sürekliliğinin mutlak bir güvenceye kavuşturulması
  4. D
    Padişahın yasama belgeleri üzerindeki veto yetkisinin tamamen sonlandırılarak tüm yasama sürecinin meclis başkanlığına devredilmesi
  5. E
    Hükümetin, padişah tarafından atandıktan sonra göreve başlayabilmek için Meclis-i Mebusan’dan önceden yatırım güvenoyu alma zorunluluğu

Cevap

Bakanlar Kurulu’nun padişah yerine Meclis-i Mebusan’a karşı sorumlu hale gelmesi ve meclisin güvenine dayanması
Doğru cevap, 18761876 Anayasası'nın 19091909 revizyonuyla gelen en radikal değişikliği ifade eder. Bu değişiklikle hükümet, varlığını padişahın iradesinden ziyade halkın temsilcilerinden oluşan Meclis-i Mebusan'ın güvenine dayandırmak zorunda kalmıştır. Bu durum, parlamenter sistemin 'yasama denetimi' ve 'siyasi sorumluluk' ilkelerinin anayasaya tam anlamıyla yerleşmesini sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
1876 Kanun-i Esasi'nin orijinal halindeki yürütme sorumluluğunu analiz et
Orijinal metinde bakanlar (vükela) tek tek padişaha karşı sorumludur ve meclisin hükümeti düşürme yetkisi yoktur.
Sistemin monarşik karakterini belirlemek için başlangıç noktasıdır.
2
1909 değişikliklerinin 'sorumluluk' maddesini incele
Değişiklik sonrası Heyet-i Vükela'nın (Hükümet) hem tek tek hem de kolektif olarak Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu olduğu hükme bağlanmıştır.
Parlamenter sisteme geçişin en somut anayasal göstergesidir.
3
Gensoru ve güvenoyu mekanizmalarını değerlendir
Meclisin hükümeti denetleme ve güvenoyu vermeme durumunda hükümeti düşürme yetkisi anayasal güvenceye kavuşmuştur.
Yürütmenin yasama karşısındaki hukuki bağımlılığını teyit eder.

Anahtar Kavram

Hükümetin Siyasi Sorumluluğunun Dönüşümü (1909)

Daha Fazla Pratik

1909 değişiklikleri ile getirilen 'cemiyet kurma' ve 'toplantı hürriyeti' gibi hakların 1876 metni ile farklarını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 45s
Bu soruyu puanla