Soru

Zorluk: OrtaIslahat Fermanı (1856)

18561856 yılında ilan edilen Islahat Fermanı, gayrimüslim tebaanın haklarını genişletirken aynı zamanda devletin idari ve hukuki yapısında da önemli yenilikler öngörmüştür. Ferman'da yer alan; gayrimüslimlerin kendi cemaat işlerini yönetmek üzere meclisler kurabilmesi ve genel devlet işlerinin görüşüldüğü meclislere (Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye) kendi temsilcilerinin de katılmasına izin verilmesi gibi düzenlemeler dikkate alındığında,

Bu hükümlerle Osmanlı devlet yönetiminde aşağıdakilerden hangisine yönelik bir adım atıldığı savunulabilir?

  1. Yönetime ve karar alma süreçlerine katılımın dini inanç farkı gözetilmeksizin genişletilmesiCevap
  2. B
    Padişahın yasama ve yürütme yetkilerinin halk tarafından seçilen bir parlamento tarafından denetlenmesi
  3. C
    Tüm tebaanın can, mal ve namus güvenliğinin ilk kez devletin hukuki güvencesi altına alınması
  4. D
    Teokratik devlet yapısının tamamen terk edilerek modern anlamda laik bir hukuk sistemine geçilmesi
  5. E
    Yerel yönetimlerde seçme ve seçilme hakkının genel ve eşit oy ilkesine dayalı olarak düzenlenmesi

Cevap

Islahat Fermanı ile gayrimüslim temsilcilerin meclislere dahil edilmesi, yönetime katılımın dini inanç farkı gözetilmeksizin genişletilmesini amaçlamıştır.
Doğru seçenek, Islahat Fermanı'nın gayrimüslim tebaayı yönetim mekanizmalarına (Eyalet Meclisleri ve Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye) dahil ederek dini aidiyetten bağımsız bir vatandaşlık ve temsil anlayışını başlattığını vurgulamaktadır. Bu, Osmanlıcılık politikasının idari alandaki en somut yansımalarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Fermandaki düzenlemeleri analiz et.
Gayrimüslimlerin meclislere (yerel ve merkezi) temsilci gönderebilme hakkı tespit edildi.
Bu hak, tebaanın devlet yönetimindeki sesini dini kimlikten bağımsız hale getirmeye yönelik bir adımdır.
2
Dönemin siyasi hedefini belirle.
Temel hedefin Osmanlıcılık (herkesin eşit vatandaşlığı) olduğu görüldü.
Avrupalı devletlerin baskısını azaltmak ve imparatorluğun parçalanmasını önlemek için gayrimüslimlerin devlete bağlılığı artırılmak istenmiştir.
3
Şıkları kronolojik ve kavramsal olarak karşılaştır.
A seçeneği fermanın getirdiği 'temsil' yeniliğiyle tam örtüşürken, diğer şıkların Tanzimat (18391839) veya Kanun-i Esasi (18761876) ile ilgili olduğu saptandı.
Hatalı çıkarımları eleyerek doğrudan fermanın yarattığı idari değişime odaklanmak gerekir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Anayasal Süreci ve Temsil Hakkı

İpuçları

1
Fermanda gayrimüslimlerin meclislere temsilci gönderebileceğinin belirtilmesine odaklanın.
2
Bu düzenleme, devletin karar organlarında Müslümanlar dışındaki grupların da bulunmasını sağlayarak neyi genişletmiştir?

Daha Fazla Pratik

Islahat Fermanı ile getirilen 'karma mahkemeler' ve 'bedel-i nakdi' uygulamalarının toplumsal eşitlik üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla