Islahat Fermanı, Tanzimat Fermanı'nın getirdiği tebaa eşitliği ilkesini genişletmiş ve özellikle gayrimüslimlerin haklarını uluslararası güvenceler ışığında yeniden düzenlemiştir. Fermanın içeriği, Paris Barış Antlaşması ile olan ilişkisi ve Osmanlı hukuk düzenindeki etkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu fermanla getirilen düzenlemelerden veya fermanın hukuki özelliklerinden biri değildir?
- AGayrimüslimlerin yerel yönetim süreçlerine dahil edilmesi amacıyla eyalet ve sancak idare meclislerine üye seçilebilmelerine olanak tanınması
- BMüslüman ve gayrimüslimler arasındaki uyuşmazlıkları çözmek için karma mahkemelerin kurulması ve mahkemelerde herkesin kendi dinine göre yemin edebilmesi esası
- CCizye vergisinin kaldırılarak gayrimüslimlerin askerlik hizmetinden muaf tutulmaları karşılığında ödeyecekleri 'bedel-i nakdi' sistemine geçilmesi
- Fermanın Paris Antlaşması'nda zikredilmesiyle birlikte, belgenin içeriğini değiştirme veya yürürlükten kaldırma yetkisinin Osmanlı Devleti'nden alınarak imzacı devletlerin rızasına bağlanmasıCevap
- EGayrimüslim tebaaya yönelik 'gâvur' gibi aşağılayıcı ve fark gözetici ifadelerin resmi ve toplumsal dilde kullanılmasının yasaklanması
Cevap
Islahat Fermanı'nın Paris Antlaşması'nda yer alması Osmanlı Devleti'nin egemenlik haklarını hukuken devrettiği veya fermanın değiştirilme yetkisinin Avrupalı devletlere geçtiği anlamına gelmez; nitekim antlaşmanın maddesi bu konuda çekince koymuştur.
Fermanın Paris Antlaşması'nda zikredilmesi siyasi bir taahhüttür; ancak antlaşmanın maddesinde 'Bu fermanın bildirilmesi, hiçbir durumda Avrupalı devletlere Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışma hakkı vermez' ibaresi yer alır. Dolayısıyla padişahın veya devletin ferman üzerindeki hukuki tasarruf yetkisi başka devletlerin rızasına bağlanmamıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Islahat Fermanı'nın hukuki niteliği ve Paris Antlaşması ile olan paradoksal ilişkisi (Egemenlik korunurken dış müdahaleye zemin oluşması).