Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorIslahat Fermanı (1856)

18561856 Islahat Fermanı, Tanzimat Fermanı ile temelleri atılan tebaa eşitliğini somutlaştırmış ancak bazı alanlarda Müslüman ve gayrimüslim tebaa arasında yükümlülükler bakımından yeni bir ikili yapı oluşturmuştur. Paris Antlaşması'nın 99. maddesinde fermanın önemine atıf yapılmasına rağmen, bu durumun Avrupalı devletlere Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışma hakkı vermediği de metne dercedilmiştir.

Buna göre, 18561856 Islahat Fermanı'nın getirdiği düzenlemeler ile 18391839 Tanzimat Fermanı arasındaki ilişki ve fermanın hukuki niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Tanzimat Fermanı'nda bir vatan ödevi olarak düzenlenen askerlik yükümlülüğü, Islahat Fermanı ile gayrimüslim tebaa için bedel-i nakdi sistemine dönüştürülerek yükümlülükte eşitlik ilkesinden sapılmıştır.Cevap
  2. B
    Gayrimüslimlere devlet memuru olma ve kendi okullarını açma hakkı tanımasıyla, Tanzimat Fermanı ile getirilen 'kanun önünde eşitlik' ilkesini ilk kez bir hukuki metne dönüştürmüştür.
  3. C
    Paris Antlaşması'nın metnine dahil edilmesi sebebiyle, Islahat Fermanı Türk hukuk tarihindeki ilk uluslararası garantili anayasa belgesi niteliğini kazanmıştır.
  4. D
    Gayrimüslimlerin yerel yönetimlerdeki temsilini düzenleyen hükümleriyle, Osmanlı Devleti'nde merkeziyetçi yapıdan federal yapıya geçişin hukuki temelini oluşturmuştur.
  5. E
    Padişahın yasama üzerindeki mutlak otoritesini kaldırarak, Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye'nin bir parlamentoya dönüşmesini ve meşruti sisteme geçilmesini sağlamıştır.

Cevap

Tanzimat Fermanı'nda bir vatan ödevi olarak düzenlenen askerlik yükümlülüğü, Islahat Fermanı ile gayrimüslim tebaa için bedel-i nakdi sistemine dönüştürülerek yükümlülükte eşitlik ilkesinden sapılmıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, Islahat Fermanı'nın Tanzimat'ın 'herkes için zorunlu askerlik' (vatan hizmeti) idealinden geri adım atarak gayrimüslimlere bedelli askerlik (bedel-i nakdi) imkanı tanıdığını belirtir. Bu durum, Müslüman tebaa ile gayrimüslim tebaa arasında yükümlülükler noktasında hukuki bir eşitsizlik yaratmıştır ve fermanın en özgün akademik tartışma konularından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
18391839 Tanzimat Fermanı'nın temel ilkesini belirle.
Tanzimat, askerliği tüm tebaa (Müslüman-Gayrimüslim) için zorunlu bir 'vatan ödevi' olarak tanımlamıştır.
Eşit vatandaşlık idealinin yükümlülükler bazındaki yansımasını anlamak gerekir.
2
18561856 Islahat Fermanı'ndaki değişikliği analiz et.
Gayrimüslimlere askerlik yerine 'Bedel-i Nakdi' (para ödeyerek askerlik yapmama) imkanı getirilmiştir.
Bu durumun Tanzimat'ın 'yükümlülükte eşitlik' ilkesiyle çeliştiğini tespit etmek için gereklidir.
3
Paris Antlaşması'nın 99. maddesini yorumla.
Antlaşma metni, fermanın devletler arası bir garanti altına girmediğini, aksine iç işlerine müdahaleyi reddettiğini söyler.
Dış baskının hukuki statüye etkisini doğru değerlendirmek için.
4
Seçenekleri karşılaştırarak en doğru analizi seç.
Yükümlülüklerdeki farklılaşmaya vurgu yapan seçeneğin doğru olduğu sonucuna varılır.
Tanzimat ve Islahat arasındaki en kritik ve akademik ayrım noktası budur.

Anahtar Kavram

Tanzimat ve Islahat fermanları arasındaki tebaa hukukuna dayalı temel farklar ve askerlik yükümlülüğü.
Bu soruyu puanla

Konular

Islahat Fermanı (1856)

Bu konudan daha fazla soru