1856 yılında ilan edilen Islahat Fermanı, Osmanlı Devleti'nin Kırım Savaşı sonrası Avrupa devletlerinin desteğini alma ve Paris Barış Antlaşması sürecinde iç işlerine müdahaleyi engelleme çabalarının bir ürünüdür. Bu fermanın içeriği ve hukuki niteliği dikkate alındığında, Tanzimat Fermanı'ndan ayrılan temel yönü ve Türk anayasa tarihi açısından taşıdığı riskli özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Tanzimat Fermanı tüm Osmanlı tebaasına eşit haklar tanımayı hedeflerken, Islahat Fermanı'nın öncelikle gayrimüslim tebaanın haklarını genişletmeye odaklanması ve bir uluslararası antlaşmada zikredilerek dış müdahalelere açık bir zemin oluşturmasıCevap
- BOsmanlı padişahının yetkilerini ilk kez kendi rızasıyla sınırlandırdığı belge olması ve halkın yönetime doğrudan katılımını sağlayan meclislerin açılmasını zorunlu kılması
- CEgemenliğin kaynağını hükümdardan alıp millete devreden ilk hukuki metin olması ve anayasal monarşi sistemine resmen geçişi sağlaması
- DMüslüman ve gayrimüslim tebaa arasında tam bir hukuk birliği kurarak, şer'i mahkemelerin yetkilerini tamamen sona erdirmesi ve laik hukuk düzenine geçişi başlatması
- EPadişahın yürütme yetkisini kısıtlayarak bakanlar kurulunun meclise karşı sorumlu olduğu parlamenter bir sistemi kurumsal hale getirmesi
Cevap
Tanzimat Fermanı'nın tüm tebaayı kapsayan genel yapısına karşın, Islahat Fermanı'nın gayrimüslim haklarına odaklanması ve Paris Antlaşması ile uluslararası bir nitelik kazanması
Islahat Fermanı'nın Tanzimat'tan en büyük farkı, Müslüman-gayrimüslim eşitliğinden ziyade gayrimüslimlere verilen imtiyazların ön plana çıkmasıdır. Ayrıca bu ferman Paris Antlaşması'nda yer alarak uluslararası bir belge niteliği kazanmış, bu da Osmanlı'nın iç işlerine müdahaleyi kolaylaştırmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Islahat Fermanı'nın Gayrimüslim Odaklı Yapısı ve Uluslararasılaşması