Examkin

Soru

Zorluk: KolayTürkiye'de Seçim Sistemleri ve Uygulamaları

Türkiye'de 1946 yılında yapılan ilk çok partili genel seçimlerde uygulanan 'idari denetim' ve 'açık oy - gizli tasnif' usulleri, seçimlerin dürüstlüğü ve güvenliği açısından yoğun eleştirilere neden olmuştur. Bu eleştiriler neticesinde, 1950 yılında kabul edilen 5545 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu ile getirilen ve seçimlerin yargısal güvenceye kavuşmasını sağlayan temel yenilik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Seçimlerin yargı organlarının yönetim ve denetimi altına alınmasıCevap
  2. B
    Ülke genelinde %10 oranında seçim barajı uygulanması
  3. C
    Milletvekili dağılımında D'Hondt sistemine geçilmesi
  4. D
    Seçimlerin 'açık oy - gizli tasnif' esasına göre yapılmasına devam edilmesi
  5. E
    Milli Bakiye sisteminin tüm seçim çevrelerinde uygulanması

Cevap

Seçimlerin yargı organlarının yönetim ve denetimi altına alınması
Doğru cevap, seçimlerin yargı organlarının yönetim ve denetimi altına alınmasıdır. 1946 seçimlerinde seçimlerin 'idari makamlar' (valiler, kaymakamlar) denetiminde yapılması, tarafsızlık gölgesi düşürmüştür. 1950 yılında kabul edilen 5545 sayılı Kanun ile Türk seçim tarihine 'Yargı Yönetimi ve Denetimi' ilkesi girmiş, Yüksek Seçim Kurulu kurulmuş ve oy verme gizli, tasnif ise halka açık hale getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
1946 seçimlerinin usulsel eksikliklerini belirle.
1946'da seçimler valiler ve kaymakamlar (idare) denetiminde yapılmış, oylar açık kullanılıp sayım gizli tutulmuştur (açık oy - gizli tasnif).
Bu sistem iktidar partisinin seçim sonuçlarına müdahale edebilmesine açık bir kapı bırakmıştır.
2
1950 Seçim Kanunu'nun (5545 sayılı Kanun) getirdiği demokratik dönüşümü analiz et.
1950'de 'Gizli oy - açık tasnif' ilkesi benimsenmiş ve en önemlisi seçimlerin denetimi mülki amirlerden alınarak yargıya devredilmiştir.
Yargı denetimi, seçimlerin dürüstlük ve tarafsızlık içinde yapılmasını sağlayan kurumsal bir güvencedir.
3
YSK'nın bu süreçteki yerini doğrula.
1950 yılında Yüksek Seçim Kurulu kurularak seçimlerin yargısal yönetimi kurumsallaşmıştır.
Bu değişim Türk demokrasisinde 'seçim güvenliği' açısından bir devrim niteliğindedir.

Anahtar Kavram

1950 Seçim Kanunu ve Yargı Denetimi

Daha Fazla Pratik

1950'den 1960'a kadar uygulanan Liste Usulü Çoğunluk Sistemi'nin neden 'temsilde adaletsizliğe' yol açtığını ve 1961'de neden D'Hondt sistemine geçildiğini araştırınız.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Seçim Sistemleri ve Uygulamaları