Türkiye'de seçim sistemleri tarihsel süreçte 1946 yılında "açık oy - gizli tasnif", 1950 y… — KPSS Kamu Yönetimi

Türkiye'de seçim sistemleri tarihsel süreçte $1946$ yılında "açık oy - gizli tasnif", $1950$ yılında ise "gizli oy - açık tasnif" ve yargı denetimi esaslarıyla demokratik bir dönüşüm geçirmiştir. $1961$ yılından itibaren uygulanmaya başlanan nispi temsil sistemi, günümüzde $2022$ yılında $7393$ sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler neticesinde $\%7$ ülke barajlı D'Hondt sistemi olarak uygulanmaktadır.

Buna göre, $\%7$ ülke barajının uygulandığı bir genel seçimde, $4$ milletvekili çıkaracak bir seçim çevresinde alınan geçerli oylar şöyledir:

Siyasi Parti	Seçim Çevresi Oy Sayısı	Ülke Geneli Oy Oranı
A Partisi	$115.000$	$\%22$
B Partisi	$85.000$	$\%14$
C Partisi	$65.000$	$\%6,5$
D Partisi	$45.000$	$\%8$

Verilen bilgilere göre, bu seçim çevresinde milletvekillerinin partilere dağılımı aşağıdakilerden hangisidir?

A Partisi: $2$ , B Partisi: $1$ , D Partisi: $1$ Cevap
B
A Partisi: $2$ , B Partisi: $1$ , C Partisi: $1$
C
A Partisi: $2$ , B Partisi: $2$
D
A Partisi: $3$ , B Partisi: $1$
E
A Partisi: $1$ , B Partisi: $1$ , C Partisi: $1$ , D Partisi: $1$

Cevap

Milletvekili dağılımı A Partisi için

2

, B Partisi için

1

ve D Partisi için

1

şeklindedir.

Doğru yanıt olan seçenek, güncel seçim kanunundaki

\%7

baraj kuralını ve D'Hondt hesaplama basamaklarını tam olarak uygular. C Partisi ülke genelinde

\%7

barajını aşamadığı için hesaplamadan elenir. Kalan A, B ve D partileri arasında yapılan bölme işlemlerinde sırasıyla

115.000

(A),

85.000

(B),

57.500

(A) ve

45.000

(D) en büyük dört rakam olarak ortaya çıkar; bu da A Partisi'nin

2

, B ve D partilerinin ise

1

'er milletvekili kazanması anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

Ülke barajı kontrolünü yapınız.

C Partisi

\%6,5

oy oranı ile

\%7

olan ülke barajının altında kaldığı için bu seçim çevresinde oy almış olsa dahi milletvekili çıkaramaz ve hesaplama dışı tutulur.

Milletvekili seçimlerinde barajı geçemeyen partiler, seçim çevrelerinde aldıkları oy miktarına bakılmaksızın dağılıma dahil edilmezler.

Barajı geçen partilerin oylarını milletvekili sayısına kadar (

1, 2, 3...

) bölünüz.

A Partisi:

115.000 / 1 = 115.000

115.000 / 2 = 57.500

115.000 / 3 = 38.333

. B Partisi:

85.000 / 1 = 85.000

85.000 / 2 = 42.500

. D Partisi:

45.000 / 1 = 45.000

D'Hondt sisteminde her partinin oyu sırasıyla tamsayılara bölünerek potansiyel milletvekili payları belirlenir.

Bölüm sonuçlarını büyükten küçüğe sıralayarak

4

milletvekilini dağıtınız.

1. MV:

115.000

(A), 2. MV:

85.000

(B), 3. MV:

57.500

(A), 4. MV:

45.000

(D).

Sıralamadaki ilk 4 en büyük sayı, o seçim çevresinden çıkacak milletvekillerini belirler.

Anahtar Kavram

D'Hondt Sistemi ve Ülke Seçim Barajı Etkileşimi

Daha Fazla Pratik

2022 değişikliği ile artık ittifakların toplam oyunun D'Hondt hesaplamasında değil, sadece barajın geçilmesinde etkili olduğunu unutmayınız. Her parti kendi oyuna göre milletvekili çıkarmaktadır.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular