2026 yılı itibarıyla yürürlükte olan seçim mevzuatı ve Türkiye'nin seçim sistemleri tarihi… — KPSS Kamu Yönetimi

2026 yılı itibarıyla yürürlükte olan seçim mevzuatı ve Türkiye'nin seçim sistemleri tarihi dikkate alındığında; $4$ milletvekili çıkaracak bir seçim çevresinde partilerin aldığı oylar ve ülke geneli oy oranları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Parti	İttifak Durumu	Çevre Oy Sayısı	Ülke Geneli Oy Oranı
A Partisi	X İttifakı	$140.000$	$\%20$
B Partisi	X İttifakı	$60.000$	$\%4$
C Partisi	İttifak Yok	$110.000$	$\%9$
D Partisi	İttifak Yok	$80.000$	$\%6,5$

Buna göre, bu seçim çevresindeki sonuçlara ilişkin;

I. 1950 yılına kadar uygulanan "Liste Usulü Çoğunluk Sistemi" yürürlükte olsaydı, bu seçim çevresindeki tüm milletvekilliklerini A Partisi kazanırdı.
II. Güncel Seçim Kanunu'na göre D Partisi, seçim çevresinde B Partisi'nden daha yüksek oy almasına karşın ülke barajı nedeniyle milletvekili hesaplamasına dahil edilmez.
III. İttifak içindeki B Partisi'nin barajdan muaf tutulması için dahil olduğu X İttifakı'nın ülke genelinde en az $\%10$ oy almış olması zorunludur.
IV. d'Hondt sistemi ve 2022'de yürürlüğe giren hesaplama usulüne göre bu çevrede milletvekili dağılımı A: 2, B: 1, C: 1 olarak gerçekleşir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A
I ve II
B
II ve III
I, II ve IVCevap
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV

Cevap

Verilen bilgilerden I, II ve IV numaralı ifadeler doğrudur.

I, II ve IV numaralı bilgileri içeren seçenek doğrudur. 1950 yılına kadar uygulanan sistem çoğunlukçu olduğu için çevrede birinci olan A partisi tüm koltukları alırdı. Günümüzde ise baraj %7'dir; bu nedenle %6,5 alan D partisi elenirken, %4 almasına rağmen ittifakı barajı geçtiği için B partisi dahil edilir. d'Hondt hesaplamasında ise partilerin kendi çevre oyları (

140k, 60k, 110k

) üzerinden yapılan bölme işlemi A: 2, C: 1, B: 1 dağılımını verir.

Adım Adım Çözüm

Ülke barajı kontrolü

D Partisi (%6,5) elenir; A, B (ittifak barajı geçtiği için) ve C partileri dahil edilir.

2022 değişikliği ile ülke barajı %7'ye düşürülmüştür ve ittifak toplamı bu barajı aşarsa tüm ittifak partileri geçmiş sayılır.

d'Hondt sistemine göre oyların bölünmesi

A: 140.000, 70.000; B: 60.000; C: 110.000, 55.000 değerleri elde edilir.

Milletvekili dağılımı 2022 kuralına göre ittifak toplamı üzerinden değil, partilerin kendi oyları üzerinden hesaplanır.

Milletvekillerinin sıralanması

1. vekil: A (140.000), 2. vekil: C (110.000), 3. vekil: A (70.000), 4. vekil: B (60.000).

Bölen sonuçlarına göre en yüksekten düşüğe doğru koltuklar atanır.

Tarihsel sistem karşılaştırması

1946-1950 arası uygulanan Liste Usulü Çoğunluk Sistemi'nde birinci gelen partinin tüm vekilleri alacağı teyit edilir.

Bu sistemde nispi temsil değil, 'kazanan hepsini alır' mantığı geçerlidir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de seçim barajı (%7), d'Hondt usulü milletvekili dağılımı ve tarihsel çoğunluk sistemi farkları.

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular