Soru

Zorluk: ZorMemurların Ödevleri ve Sorumlulukları

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca, bir devlet memurunun amirinden aldığı emri mevzuata aykırı bulması durumunda izleyeceği prosedür ve bu süreçten doğan hukuki sorumluluk rejimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kişiler, memurların kamu hukukuna tabi görevlerini yerine getirirken uğradıkları zararlar nedeniyle, ilgili memur aleyhine doğrudan adli yargıda tazminat davası açabilirler.
  2. B
    Konusu suç teşkil eden bir emir, amir tarafından yazılı olarak yenilendiği takdirde memur tarafından yerine getirilmek zorundadır; bu durumda cezai sorumluluk sadece emri veren amire aittir.
  3. C
    Memura teslim edilen resmi araç ve gereçlerin görev sonunda iade edilmesi zorunluluğu şahsi bir ödev olduğundan, memurun ölümü halinde bu yükümlülük mirasçılarını kapsamaz.
  4. D
    Mevzuata aykırı emri alan memur, bu aykırılığı amirine bildirmeksizin emri doğrudan yerine getirirse, doğacak hukuki sorumluluk kendiliğinden emri veren amire geçer.
  5. Anayasa ve kanunlara aykırı görülen bir emir (suç teşkil etmemek kaydıyla), memur tarafından amire bildirilmeli; amir emrinde ısrar ederek yazılı olarak yenilerse yerine getirilmeli, ancak sorumluluk emri verene ait olmalıdır.Cevap

Cevap

Anayasa ve kanunlara aykırı görülen bir emir (suç teşkil etmemek kaydıyla), amire bildirilmeli; amir emrinde ısrar ederek yazılı olarak yenilerse yerine getirilmeli, ancak sorumluluk emri verene ait olmalıdır.
Doğru ifade, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 11. maddesindeki düzenlemeyi tam olarak yansıtmaktadır. Mevzuata aykırı (fakat suç teşkil etmeyen) bir emir alan memur, durumu amirine bildirir; amir emrinde ısrar edip yazılı olarak yenilerse memur emri yapar ancak sorumluluktan muaf olur.

Adım Adım Çözüm

1
Hiyerarşik emrin hukuka uygunluk denetimi
Memur, aldığı emrin Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunu tespit eder.
Devlet memurları, görevlerini mevzuat çerçevesinde yürütmek ve amirlerinin emirlerini yerine getirmekle yükümlüdür (DMK m. 11).
2
Aykırılığın bildirilmesi ve yazılı yenileme süreci
Memur emri yapmaz ve aykırılığı amire bildirir. Eğer amir emrini yazılı olarak yenilerse, memur bu emri yapmak zorundadır.
Yazılı yenileme, emrin hukuka aykırılığına rağmen kamu hizmetinin aksamaması için öngörülmüş bir hiyerarşik araçtır ve sorumluluğu amire aktarır.
3
Suç teşkil eden emirlerin ayrıştırılması
Eğer emrin konusu bir suç ise (örneğin evrakta sahtecilik), yazılı yenileme olsa dahi emir yerine getirilmez.
Hiçbir hiyerarşik talimat, memuru bir suç fiilini işlemeye mecbur bırakamaz; suç teşkil eden emri yerine getiren memur cezai sorumluluktan kurtulamaz.

Anahtar Kavram

Kanunsuz Emir ve Memurun Sorumluluk Rejimi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla