Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMemurların Ödevleri ve Sorumlulukları

Bir kamu kurumunda şube müdürü olarak görev yapan (K), amiri olan daire başkanı (L)'den bir işlemin acilen yapılması yönünde talimat almıştır. (K), yaptığı incelemede talimatın mevcut yönetmelik hükümlerine açıkça aykırı olduğunu tespit etmiş ve bu aykırılığı amiri (L)'ye bildirmiştir. Ancak (L), işlemin gecikmesinde kamu zararı doğacağını ileri sürerek söz konusu emrini 'yazılı olarak' yinelemiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda düzenlenen memurların ödev ve sorumlulukları ile idare hukukunun temel ilkeleri dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. (K), yazılı olarak yinelenen bu emri yerine getirmek zorundadır; emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk ve olası bir hizmet kusuru amir (L)'ye aittir.Cevap
  2. B
    Söz konusu emir, yönetmeliğe aykırı olmasının yanı sıra konusu itibarıyla suç teşkil etseydi dahi, amir (L) emri yazılı olarak yinelediği için (K) işlemi uygulamakla yükümlü olurdu.
  3. C
    (K)'nın bu hukuka aykırı işlemi uygulamaktan süresiz olarak kaçınması ve görevini bırakması, 657 sayılı Kanun'da memurlar için ödev olarak düzenlenen 'çekilme' müessesesinin bir sonucudur.
  4. D
    Daire başkanı (L) ile şube müdürü (K) arasındaki ilişki idari vesayet kapsamında olduğundan, (K)'nın hukuka aykırı gördüğü bu yazılı emre karşı doğrudan yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır.
  5. E
    (K)'nın hukuka aykırı bulduğu bu talimatı yerine getirmeyerek durumu derhal basına açıklaması, memurların 'tarafsızlık ve devlete bağlılık' ödevinin zorunlu bir gereğidir.

Cevap

Doğru cevap, (K)'nın yazılı olarak yinelenen emri yerine getirmek zorunda olduğu ve sorumluluğun amir (L)'ye geçeceğini belirten seçenektir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 11. maddesi ve Anayasa'nın 137. maddesi gereğince, memur amirinden aldığı emri Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse yerine getirmez ve aykırılığı amire bildirir. Ancak amir, emrinde ısrar eder ve bu emrini 'yazılı olarak' yinelerse, memur emri yerine getirmek mecburiyetindedir. Bu durumda emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk (hizmet kusuru veya mali zarar) doğrudan doğruya emri veren amire aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki hukuki durumu (kanunsuz emir) tespit etme
Amirin verdiği emir yönetmeliğe (hukuka) aykırıdır. Ast bunu bildirmiş, amir emri 'yazılı' olarak yinelemiştir.
657 sayılı Kanun'un 11. maddesindeki amirin emrine itaat ve kanunsuz emir kuralının şartlarının oluşup oluşmadığını belirlemek.
2
Yazılı olarak yinelenen hukuka aykırı emrin sonuçlarını değerlendirme
Kanunsuz emir yazılı yinelendiğinde ast emri uygulamak zorundadır ve idari/mali sorumluluk emri veren amire aittir.
Anayasal ve yasal düzenlemeler gereği idarede işleyişin durmaması için bu istisnai kural getirilmiştir.
3
Seçeneklerdeki ödev, hak ve yasak sınıflandırmalarını kontrol etme
Basına bilgi vermek bir yasak, çekilme ise bir haktır; bunlar ödev değildir. Hiyerarşi ile idari vesayet kavramları da birbirinden farklıdır.
Soru metni sadece kanunsuz emri değil, aynı zamanda memurların ödev ve sorumlulukları bağlamındaki genel sınıflandırmaları da test etmektedir.

Anahtar Kavram

Amirin Emrine İtaat, Kanunsuz Emir ve Memurların Ödevleri
Bu soruyu puanla

Konular

Memurların Ödevleri ve Sorumlulukları

Bu konudan daha fazla soru