Islahat Fermanı, Tanzimat Fermanı ile başlayan Osmanlı modernleşme sürecini bir adım öteye taşımış ancak bu süreçte devletin iç ve dış siyaset dengelerini derinden etkilemiştir. Fermanın ilan edilme süreci, içeriği ve Paris Barış Antlaşması ile olan bağlantısı dikkate alındığında; bu belgenin Tanzimat Fermanı'ndan ayrılan ve Osmanlı anayasal gelişmeleri açısından "dış müdahaleye açık bir zemin" oluşturmasına neden olan temel yönü aşağıdakilerden hangisidir?
- Gayrimüslim tebaaya tanınan hakların uluslararası bir antlaşma metnine dahil edilerek Avrupalı devletlerin denetimine ve müdahalesine hukuki dayanak oluşturmasıCevap
- BMüslüman ve gayrimüslim tebaa arasında hiçbir ayrım gözetmeksizin can, mal ve namus güvenliğinin tüm tebaa için genel ve evrensel bir ilke olarak ilk kez benimsenmesi
- CPadişahın mutlak otoritesinin ilk kez halkın seçtiği bir meclis tarafından denetlenmeye başlanması ve parlamenter sisteme geçişin sağlanması
- DPadişahın meclisi feshetme yetkisinin kısıtlanarak yürütmenin yasama organı karşısında siyasi olarak sorumlu tutulduğu bir yapının kurulması
- ESiyasi hakların Jellinek tasnifindeki "aktif statü hakları" kapsamında değerlendirilerek tüm vatandaşlara seçme ve seçilme hakkının tanınması
Cevap
Azınlık haklarının uluslararası bir antlaşma (Paris Antlaşması) çerçevesinde tanınarak dış müdahaleye hukuki zemin hazırlaması
Islahat Fermanı'nın en kritik özelliği, Tanzimat Fermanı'nın aksine, Paris Barış Antlaşması'nın . maddesinde fermanın ilan edildiğinin belirtilmesidir. Bu durum, ferman hükümlerinin uygulanmasının Avrupalı devletlerce takip edilmesine ve dolayısıyla Osmanlı Devleti'nin iç işlerine "azınlık haklarını koruma" bahanesiyle müdahale edilmesine yasal bir kapı aralamıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Islahat Fermanı'nın Uluslararası Niteliği